Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej wystosowało zdecydowany apel do obywateli przebywających na terytorium Rosji i Białorusi, by natychmiast – w miarę dostępnych możliwości – opuścili te kraje. W najnowszym komunikacie resort ostrzega przed rosnącym zagrożeniem dla bezpieczeństwa fizycznego Polaków oraz coraz większym ryzykiem zatrzymań, ograniczonego dostępu do pomocy konsularnej i nieprzewidywalności sytuacji wewnętrznej po obu stronach granicy.
Pomimo licznych ostrzeżeń, zainteresowanie Białorusią wciąż utrzymuje się na wysokim poziomie. Od 15 kwietnia 2022 roku, kiedy wprowadzono możliwość bezwizowego wjazdu, Białoruś odwiedziło ponad 1,15 miliona obywateli 38 europejskich państw. Jak podaje białoruski Państwowy Komitet Graniczny, tylko od 19 lipca 2024 r. granicę tego kraju przekroczyło już 122 tysiące turystów, z czego znaczną grupę stanowią obywatele Litwy, Polski, Łotwy, Niemiec, Wielkiej Brytanii i Włoch. Najczęściej wykorzystywanym przejściem granicznym pozostaje Kamiennyj Łog, prowadzący z Litwy.
Polskie MSZ stanowczo podkreśla, że obecna sytuacja geopolityczna – związana z wojną na Ukrainie, agresywną polityką Rosji i zaostrzeniem relacji dwustronnych – sprawia, że podróże do Rosji i Białorusi wiążą się z coraz większym ryzykiem. Dotyczy to szczególnie osób podróżujących w celach turystycznych, rekreacyjnych lub służbowych bez wyraźnej konieczności.
W komunikacie wskazano m.in. na przypadki zatrzymań obywateli RP, ograniczenia w dostępie do konsulatów oraz rosnące trudności z ewentualną ewakuacją w razie pogorszenia się sytuacji. MSZ przypomina, że obecnie funkcjonuje tylko jedno przejście graniczne między Polską a Białorusią – Terespol–Brześć – i że nie ma bezpośrednich połączeń lotniczych z Rosją. Obywatele pozostający w tych krajach powinni niezwłocznie opuścić ich terytorium przy użyciu środków komercyjnych lub prywatnych.
Szczególnie niepokojąca jest sytuacja obywateli Polski, którzy posiadają również rosyjskie obywatelstwo. W świetle rosyjskiego prawa traktowani są oni wyłącznie jako obywatele Federacji Rosyjskiej, co w praktyce oznacza, że mogą zostać objęci obowiązkową mobilizacją wojskową. MSZ przypomina również o zakazie fotografowania strategicznych obiektów państwowych w Rosji – złamanie tego przepisu grozi odpowiedzialnością karną.
Z uwagi na zamknięcie Konsulatów Generalnych RP w Petersburgu i Królewcu, uzyskanie pomocy konsularnej staje się coraz trudniejsze. Resort zachęca wszystkich podróżujących do Rosji do rejestrowania się w systemie „Odyseusz”, co ma ułatwić ewentualne działania interwencyjne w sytuacjach kryzysowych.
Polskie władze apelują o rozwagę i pełną świadomość zagrożeń wynikających z przebywania na terytorium państw, które otwarcie manifestują wrogie nastawienie wobec Polski i innych krajów Zachodu. Wskazują przy tym na nie tylko fizyczne zagrożenia, ale i ryzyko prowokacji politycznych, utrudnień w dostępie do środków finansowych (np. zablokowanie polskich kart płatniczych) oraz możliwość naruszenia praw obywatelskich.
Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie pozostawia złudzeń – podróże do Rosji i Białorusi w obecnych warunkach to ryzyko, którego nie należy lekceważyć. Resort apeluje do wszystkich obywateli RP o natychmiastowe opuszczenie tych krajów wszelkimi możliwymi środkami i przypomina o ograniczeniach w dostępie do pomocy konsularnej, potencjalnych represjach i nieprzewidywalnych konsekwencjach geopolitycznych.
Blanka Skierkowska
Źródła: gov.pl/dyplomacja, belta.by, Reuters, PAP
