Według raportu, imigranci i ich potomkowie stanowili w 2019 roku blisko 14% populacji Danii (ok. 800 tys. osób), ale ich łączny wpływ na budżet był ujemny: wygenerowali 16 miliardów koron strat netto dla finansów publicznych.

W szczególności imigranci z krajów MENAPT (Middle East, North Africa, Pakistan, and Turkey) odpowiadali za deficyt w wysokości 24 miliardów koron, co daje średnio -74 tys. DKK na osobę. Dla porównania – imigranci z krajów zachodnich wnieśli pozytywny wkład, wynoszący średnio +52 tys. DKK.

Bariery kulturowe i niska aktywność zawodowa

Kluczowym powodem tej nierentowności są dramatycznie niższe wskaźniki zatrudnienia imigrantów z MENAPT – szczególnie kobiet – oraz ich przeciętne wynagrodzenie. Przykładowo:

• 55-letni imigrant z MENAPT miał w 2019 r. o 45 punktów procentowych niższą szansę na zatrudnienie niż rówieśnik Duńczyk.
• Średni dochód z pracy imigrantów MENAPT był o ponad 100 tys. koron niższy niż Duńczyków, co przekładało się na niższe wpływy z podatków.
• Wśród kobiet z MENAPT tylko niewielka część pracuje – różnica w zatrudnieniu względem duńskich kobiet sięgała 21 punktów procentowych.

Długoletnie obciążenie budżetu

Nawet po wielu latach pobytu, sytuacja zawodowa migrantów MENAPT poprawia się bardzo powoli. Imigranci z 10-letnim pobytem mają wciąż o 20 punktów procentowych niższą aktywność zawodową niż Duńczycy. Tylko całkowite zrównanie wskaźników zatrudnienia z lokalnymi standardami mogłoby – hipotetycznie – zwiększyć wkład tej grupy o 13 miliardów DKK. W raporcie jednak zaznacza się, że nawet w tym scenariuszu ich wpływ nie stałby się dodatni.

Systemowe koszty: edukacja, pomoc społeczna, służba zdrowia

Imigranci kulturowo obcy częściej korzystają z systemu socjalnego i usług publicznych:

• Są nadreprezentowani w programach socjalnych, opiece zdrowotnej i edukacji specjalnej.
• Potomkowie migrantów (tzw. „druga generacja”) również nie wykazują wyraźnej poprawy wkładu netto – w 2019 r. ich średni deficyt wyniósł -102 tys. DKK na osobę.

Wnioski: brak ekonomicznej opłacalności migracji kulturowo odmiennej

Dane z Danii pokazują wyraźnie, że polityka otwartości wobec migrantów z krajów MENAPT przynosi trwałe straty budżetowe, nawet w warunkach dobrze funkcjonującego państwa opiekuńczego i rynku pracy. Koszty publiczne związane z niskim zatrudnieniem, niższymi zarobkami, większym wykorzystaniem usług społecznych i brakiem integracji kulturowej przewyższają potencjalne korzyści.

Jan Ptasznik

Źródła: Indvandreres nettobidrag til de offentlige finanser i 2019, Revideret udgave – September 2023 – Finansministeriet, Dania / Opracowanie własne na podstawie danych statystycznych Danmarks Statistik