Wiadomości będą wysyłane raz w tygodniu, na koniec tygodnia. Adresy e-mail będą wykorzystywanie jedynie do mailingów w ramach Strefy Wolnej Prasy. Nie będą przedmiotem sprzedaży innym podmiotom.

Jesteś tutaj:
Home > Edukacja > Sprawa oficerów polskich, pomordowanych w Katyniu – cz. II

Sprawa oficerów polskich, pomordowanych w Katyniu – cz. II

Sprawa oficerów polskich, pomordowanych w Katyniu, w informacjach i komentarzach medialnych (kwiecień 1943 – 2007)

Aldona Rogulska
Praca magisterska wykonana pod kierunkiem:
dr hab. Rafała Habielskiego
Instytut Dziennikarstwa i Nauk Politycznych
Uniwersytet Warszawski
Warszawa, wrzesień 2007

Rozdział I
ZBRODNIA KATYŃSKA W OKRESIE OKUPACJI HITLEROWSKIEJ
1.1. W prasie niemieckiej i w prasie polskiej – tzw. „gadzinowej”

Ziemie polskie okupowane przez Niemcy i Związek Radziecki, po przegranej kampanii wrześniowej były początkiem końca dla przedwojennego modelu prasy. W historii prasy polskiej rok 1939 to czas jednej z najpoważniejszych cenzur, trwającej aż do końca II wojny światowej. Władze niemieckie zmierzały do zlikwidowania całej prasy drukowanej na terenach zajętych we wrześniu 1939 roku. Zwalczano każdy przejaw polskiego życia społecznego i kulturalnego. Wszystkie wydawnictwa polskie zlikwidowano, powołując na ich miejsce własne tytuły w języku polskim. W Generalnym Gubernatorstwie wstrzymano wydawanie jakichkolwiek druków periodycznych. Dotychczasowy system obiegu informacji został zastąpiony nowym, opartym na zasadach polityki propagandowej III Rzeszy. Celem propagandy było utworzenie na terenie Generalnego Gubernatorstwa ze stolicą w Krakowie systemu prasowego, o niewielkiej liczbie tytułów. Były to wydawane w większych miastach dystryktu dzienniki informacyjne. W październiku 1939 roku, w nakładzie około 200 tysięcy egzemplarzy, ukazał się „Nowy Kurier Warszawski”, którego tytuł nawiązywał do popularnego dziennika warszawskiego oraz „Goniec Krakowski” w nakładzie 60 tysięcy egzemplarzy. Potocznie zwano je gadzinówkami, szmatławcami.

Mimo powszechnej niechęci do prasy „gadzinowej”, polskie społeczeństwo z konieczności korzystało z jej usług. Prasa ta pełniła bowiem min. funkcję pośrednictwa pracy, kupna, sprzedaży poprzez zamieszczanie różnych ofert, dostarczała informacji o cenach, zaopatrzeniu kartkowym. Na łamach „gadzinówek” przedstawiano sprawy dotyczące przemysłu, rolnictwa czy rzemiosła. Zawierały przestrogi przed nieuczciwymi sposobami handlu, czy szkodliwymi produktami żywnościowymi, co niewątpliwie ułatwiał trudny okres okupacyjny. Prasa ta była źródłem aktualnych wydarzeń wojennych i politycznych, a także o szczególnie interesującej polskie społeczeństwo sprawie polskiej. Informacje zamieszczane w prasie dostarczane były za pośrednictwem agencji Telepress, która w oparciu o wytyczne szefa prasy rządu GG dr Ottona Dietricha codziennie opracowywała serwis wiadomości.

W Radomiu wychodził „Kurier Radomski” oraz „Dziennik Radomski”, w Częstochowie „Kurier Częstochowski”, a w Lublinie „Głos Lubelski”. Ponadto tygodniki: krakowski „Ilustrowany Kurier Polski” w nakładzie 50 tys. egzemplarzy i warszawskie „7 Dni” około 40 tys. egzemplarzy. Wszystkie te pisma przez społeczeństwo polskie określane były mianem „gadzinówek”, pozostających na usługach władz okupacyjnych.

W redakcjach pracowała garstka dziennikarzy polskich, którzy zdecydowali się na współpracę, określaną w społeczeństwie kolaboracją z wrogiem. Aż do wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej we Lwowie wydawana była „Gazeta Lwowska”, a w Wilnie „Goniec Codzienny”. Posadę redaktora „Gońca” zaproponowano Józefowi Mackiewiczowi, ale w lipcu 1941 roku odmówił on Niemcom „objęcia pisma w języku polskim”. W efekcie tego został nim Czesław Ancerewicz – dziennikarz z Białegostoku. Nie ulega wątpliwości, że choć Mackiewicz odmówił proponowanej mu roli redaktora, to w początkowym okresie istnienia „Gońca Codziennego” nawiązał z nim bliską współpracę.

Publicystyka Mackiewicza, miała co prawda charakter antysowiecki, ale podziemie uznało to za akt kolaboracji, wydając na niego wyrok śmierci. Wyrok ten wstrzymano, a ponowne rozpatrzenie sprawy przeniesiono na okres powojenny. Po powrocie z Katynia, gdzie Mackiewicz pojechał na zaproszenie władz niemieckich, ogłosił on w gadzinówce wileńskiej „Goniec Codzienny” wywiad prasowy, w którym wyraźnie zaznacza, że mordu na polskich oficerach dokonali Sowieci. Wiadomość o odkryciu grobów w Katyniu szybko zdobyła zasięg ogólnokrajowy, budząc lęk i powszechną rozpacz. Prasa gadzinowa w miarę identyfikacji zwłok, przystąpiła do drukowania nazwisk ofiar.

„Mackiewicz ze swoją wiedzą o Katyniu był dla nich bardzo niebezpieczny, zatem wyeliminowanie go – poprzez doprowadzenie do wykonania wyroku śmierci, który ciążył na nim od 1942 roku i całkiem niedawno został odwołany – byłoby im na rękę. Do tego na szczęście nie doszło”.

Całość podrozdziału w formacie PDF do bezpłatnego pobrania – Katyń_rozdz_1.1

Całość rozdziału pierwszego (początek pracy sprzed dwóch tygodni) do bezpłatnego pobrania – Katyń_rozdz_1.0

Zapraszamy do lektury!

Podobne

Leave a Reply

21 odpowiedzi na “Sprawa oficerów polskich, pomordowanych w Katyniu – cz. II”

  1. I do not even understand how I ended up right here, however I believed
    this publish was once great. I don’t understand who you are but certainly you’re going to a famous blogger when you aren’t already.

    Cheers!

  2. I just like the valuable information you supply for your articles.
    I will bookmark your blog and check once more right
    here regularly. I am fairly sure I’ll learn many new stuff right right here!
    Best of luck for the following!

  3. Hey There. I found your weblog using msn. That is a very smartly written article.
    I’ll be sure to bookmark it and return to learn extra of your
    useful info. Thanks for the post. I’ll definitely comeback.

  4. magnificent put up, very informative. I wonder why the other experts
    of this sector don’t notice this. You must continue your writing.

    I’m sure, you’ve a huge readers’ base already!

  5. It’s a pity you don’t have a donate button! I’d definitely donate to this outstanding blog!
    I guess for now i’ll settle for bookmarking and adding your RSS feed to my Google account.

    I look forward to new updates and will talk about this
    website with my Facebook group. Talk soon!

  6. I blog frequently and I seriously appreciate your content.
    This article has truly peaked my interest. I will bookmark your blog and keep checking for new
    details about once per week. I subscribed to your Feed as well.

  7. Having read this I thought it was rather enlightening.
    I appreciate you taking the time and effort to put this
    informative article together. I once again find myself spending way
    too much time both reading and leaving comments.
    But so what, it was still worth it!

  8. Appreciating the hard work you put into your blog and in depth information you
    present. It’s good to come across a blog every once in a while that isn’t the same outdated rehashed information.
    Excellent read! I’ve bookmarked your site and I’m adding your RSS feeds to my Google account.

  9. I just want to say I am beginner to blogs and definitely savored this page. Almost certainly I’m going to bookmark your website . You really have excellent article content. Bless you for revealing your web site.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

W górę