{"id":9378,"date":"2024-08-28T07:46:52","date_gmt":"2024-08-28T06:46:52","guid":{"rendered":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/?p=9378"},"modified":"2026-09-13T10:41:24","modified_gmt":"2026-09-13T08:41:24","slug":"ukraina-delegalizuje-moskiewska-cerkiew-spor-o-wolnosc-religijna-i-wplywy-rosji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/ukraina-delegalizuje-moskiewska-cerkiew-spor-o-wolnosc-religijna-i-wplywy-rosji\/","title":{"rendered":"Ukraina delegalizuje moskiewsk\u0105 Cerkiew &#8211; wolno\u015b\u0107 religijna czy wp\u0142ywy Rosji?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ukrai\u0144ski parlament podj\u0105\u0142 w\u0142a\u015bnie historyczn\u0105 decyzj\u0119, umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 delegalizacj\u0119 Ukrai\u0144skiej Cerkwi Prawos\u0142awnej Patriarchatu Moskiewskiego (UCP PM). To posuni\u0119cie, b\u0119d\u0105ce odpowiedzi\u0105 na d\u0142ugotrwa\u0142e oskar\u017cenia o dzia\u0142alno\u015b\u0107 antyukrai\u0144sk\u0105 tej wsp\u00f3lnoty, wywo\u0142a\u0142o fal\u0119 dyskusji zar\u00f3wno na Ukrainie, jak i za granic\u0105. UCP PM, od lat lojalna wobec Moskwy, by\u0142a przedmiotem intensywnej krytyki ze strony ukrai\u0144skich w\u0142adz i spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re zarzuca\u0142y jej szpiegostwo, szerzenie rosyjskiej propagandy oraz wspieranie rosyjskiej agresji na Ukrain\u0119.<\/strong><br><br><strong>Narz\u0119dzie szpiegostwa i manipulacji<\/strong><br>Jak podaj\u0105 media, decyzja ukrai\u0144skiego parlamentu nie wzi\u0119\u0142a si\u0119 znik\u0105d. Cerkiew Moskiewska by\u0142a przez lata skutecznie wykorzystywana przez Kreml jako narz\u0119dzie do realizacji politycznych i militarnych cel\u00f3w w regionie. W\u0142adimir Putin i jego aparat w\u0142adzy doskonale zdaj\u0105 sobie spraw\u0119 z wp\u0142ywu, jaki religia ma na ludno\u015b\u0107, i staraj\u0105 si\u0119 ten wp\u0142yw wykorzysta\u0107 do w\u0142asnych cel\u00f3w. W kontek\u015bcie wojny na Ukrainie, duchowni UCP PM byli wielokrotnie oskar\u017cani o przekazywanie informacji rosyjskim s\u0142u\u017cbom specjalnym oraz o aktywn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Moskw\u0105 w destabilizowaniu sytuacji wewn\u0119trznej Ukrainy.<br><br>Przyk\u0142ady tego rodzaju dzia\u0142alno\u015bci s\u0105 liczne. Od pocz\u0105tku pe\u0142noskalowej inwazji rosyjskiej na Ukrain\u0119 wszcz\u0119to ponad sto post\u0119powa\u0144 karnych przeciwko duchownym lojalnej wobec Moskwy Cerkwi, oskar\u017caj\u0105c ich o zdrad\u0119, szpiegostwo czy szerzenie rosyjskiej propagandy. Co czwarte z tych post\u0119powa\u0144 zako\u0144czy\u0142o si\u0119 wyrokiem skazuj\u0105cym. Cho\u0107 duchownych UCP PM jest ponad 10 tysi\u0119cy, to margines dzia\u0142alno\u015bci wywiadowczej w ich szeregach stanowi powa\u017cne zagro\u017cenie dla pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego. W tym kontek\u015bcie, w\u0142adze w Kijowie maj\u0105 uzasadnione obawy, \u017ce Kreml poprzez cerkiew mo\u017ce skutecznie wp\u0142ywa\u0107 na destabilizacj\u0119 sytuacji politycznej i spo\u0142ecznej w Ukrainie.<br><br>Kreml, wykorzystuj\u0105c cerkiew jako narz\u0119dzie manipulacji, pos\u0142uguje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c narracjami religijnymi do legitymizacji swoich dzia\u0142a\u0144 wojennych. W Rosji, gdzie Rosyjska Cerkiew Prawos\u0142awna odgrywa kluczow\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu opinii publicznej, duchowni otwarcie b\u0142ogos\u0142awi\u0105 rosyjskich \u017co\u0142nierzy oraz sprz\u0119t wojskowy wykorzystywany w wojnie przeciwko Ukrainie. Tego rodzaju wsparcie moralne jest nieocenione dla rosyjskich w\u0142adz, kt\u00f3re staraj\u0105 si\u0119 przekona\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo, \u017ce wojna jest sprawiedliwa i zgodna z warto\u015bciami prawos\u0142awia.<br><br>Warto r\u00f3wnie\u017c zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Rosyjska Cerkiew Prawos\u0142awna od lat jest \u015bci\u015ble powi\u0105zana z rosyjskimi s\u0142u\u017cbami bezpiecze\u0144stwa. Patriarcha Cyryl, obecny zwierzchnik cerkwi, a tak\u017ce jego poprzednicy, byli zwi\u0105zani z KGB, co tylko potwierdza, \u017ce cerkiew odgrywa\u0142a i nadal odgrywa istotn\u0105 rol\u0119 w realizacji strategicznych cel\u00f3w Kremla. Otwarcie w 2002 roku kaplicy prawos\u0142awnej na \u0141ubiance, siedzibie rosyjskich s\u0142u\u017cb bezpiecze\u0144stwa, symbolicznie podkre\u015bla symbioz\u0119 mi\u0119dzy rosyjskim aparatem represji a cerkwi\u0105.<br><br><strong>Autokefalia i walka o niezale\u017cno\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W kontek\u015bcie tej d\u0142ugotrwa\u0142ej dzia\u0142alno\u015bci Kremla, decyzja Ukrainy o delegalizacji UCP PM jest postrzegana jako krok w kierunku zabezpieczenia suwerenno\u015bci narodowej i przeciwdzia\u0142ania rosyjskim wp\u0142ywom. Po wybuchu wojny w 2014 roku, w\u0142adze ukrai\u0144skie zacz\u0119\u0142y aktywnie wspiera\u0107 starania o autokefali\u0119 Ukrai\u0144skiej Cerkwi Prawos\u0142awnej Patriarchatu Kijowskiego (PCU), kt\u00f3ra mia\u0142a sta\u0107 si\u0119 niezale\u017cn\u0105 i narodow\u0105 wsp\u00f3lnot\u0105 religijn\u0105, odcinaj\u0105c\u0105 si\u0119 od Moskwy. W 2019 roku patriarcha Konstantynopola Bart\u0142omiej, zwierzchnik wschodniego chrze\u015bcija\u0144stwa, podpisa\u0142 tomos nadaj\u0105cy autokefali\u0119 PCU. Tym samym, Ukraina zyska\u0142a niezale\u017cn\u0105 cerkiew, kt\u00f3ra ma by\u0107 jednym z filar\u00f3w narodowej to\u017csamo\u015bci i niepodleg\u0142o\u015bci.<br><br>Jednak\u017ce, pomimo oficjalnego og\u0142oszenia autonomii przez UCP PM w maju 2022 roku, wi\u0119zi z Moskw\u0105 nie zosta\u0142y faktycznie zerwane. Deklaracja o niezale\u017cno\u015bci, og\u0142oszona na soborze cerkiewnym, nie zosta\u0142a uznana przez rosyjskich zwierzchnik\u00f3w, a zmieniony statut cerkwi nigdy nie zosta\u0142 opublikowany ani formalnie zatwierdzony przez ukrai\u0144skie organy rejestracyjne. To tylko potwierdza, \u017ce UCP PM nadal jest postrzegana jako narz\u0119dzie Kremla, a jej deklaracje o niezale\u017cno\u015bci maj\u0105 charakter czysto pozorny.<br><br><strong>Wolno\u015b\u0107 religijna i kontrowersje<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Decyzja o delegalizacji UCP PM wywo\u0142a\u0142a jednak kontrowersje, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie wolno\u015bci religijnej. Papie\u017c Franciszek, odnosz\u0105c si\u0119 do sytuacji na Ukrainie, wyrazi\u0142 obawy o wolno\u015b\u0107 wyznania, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce \u201e\u017caden Ko\u015bci\u00f3\u0142 chrze\u015bcija\u0144ski nie powinien by\u0107 zniesiony bezpo\u015brednio lub po\u015brednio\u201d. Papie\u017c zaapelowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c o nietykalno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142\u00f3w, zaznaczaj\u0105c, \u017ce modlitwa, niezale\u017cnie od kontekstu, nie mo\u017ce by\u0107 powodem do represji.<br><br>Te s\u0142owa papie\u017ca stanowi\u0105 wa\u017cne przypomnienie, \u017ce wolno\u015b\u0107 religijna jest jednym z fundamentalnych praw cz\u0142owieka, kt\u00f3re powinno by\u0107 chronione nawet w trudnych warunkach wojennych. Ukraina, jako pa\u0144stwo aspiruj\u0105ce do cz\u0142onkostwa w Unii Europejskiej i poszanowania mi\u0119dzynarodowych standard\u00f3w praw cz\u0142owieka, stoi przed wyzwaniem pogodzenia swoich d\u0105\u017ce\u0144 do ochrony suwerenno\u015bci narodowej z konieczno\u015bci\u0105 respektowania praw religijnych mniejszo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0142owa Franciszka mog\u0105 by\u0107 jednak postrzegana w kontek\u015bcie og\u00f3lnym. Coraz cz\u0119\u015bciej s\u0142yszy si\u0119 te\u017c, \u017ce jako cz\u0142owiek spoza europejskiego i azjatyckiego kr\u0119gu kulturowego, nie jest on w stanie prawid\u0142owo zdiagnozowa\u0107 zawi\u0142o\u015bci rosyjskiego imperializmu.<br><br><strong>Spo\u0142eczne oczekiwania i przysz\u0142o\u015b\u0107 UCP PM<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Decyzje ukrai\u0144skich w\u0142adz o delegalizacji UCP PM wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 zbie\u017cne z oczekiwaniami spo\u0142ecznymi. W majowym badaniu przeprowadzonym przez kijowski o\u015brodek KMIS, 63% respondent\u00f3w opowiedzia\u0142o si\u0119 za delegalizacj\u0105 UCP PM, a a\u017c 82% zadeklarowa\u0142o brak zaufania do tej instytucji. Dla wielu Ukrai\u0144c\u00f3w, UCP PM jest symbolem rosyjskich wp\u0142yw\u00f3w i zagro\u017ceniem dla narodowej to\u017csamo\u015bci.<br><br>Zwolennicy delegalizacji podnosz\u0105 r\u00f3wnie\u017c argument, \u017ce powa\u017cnie os\u0142abi to prowadzone przez Kreml na Ukrainie operacje dezinformacyjne i propagandowe, kt\u00f3re utrwalaj\u0105 koncepcj\u0119 \u201eruskiego miru\u201d. Rosyjska Cerkiew Prawos\u0142awna, b\u0119d\u0105ca podn\u00f3\u017ckiem re\u017cimu Putina, ma bowiem nadal silne wp\u0142ywy nie tylko w strukturach religijnych, ale tak\u017ce w armii i s\u0142u\u017cbach bezpiecze\u0144stwa.<br><br>Jan Ptasznik<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ukrai\u0144ski parlament podj\u0105\u0142 w\u0142a\u015bnie historyczn\u0105 decyzj\u0119, umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 delegalizacj\u0119 Ukrai\u0144skiej Cerkwi Prawos\u0142awnej Patriarchatu Moskiewskiego (UCP PM). To posuni\u0119cie, b\u0119d\u0105ce odpowiedzi\u0105 na d\u0142ugotrwa\u0142e oskar\u017cenia o dzia\u0142alno\u015b\u0107 antyukrai\u0144sk\u0105 tej wsp\u00f3lnoty, wywo\u0142a\u0142o fal\u0119 dyskusji zar\u00f3wno na Ukrainie, jak i za granic\u0105. UCP PM, od lat lojalna wobec Moskwy, by\u0142a przedmiotem intensywnej krytyki ze strony ukrai\u0144skich w\u0142adz i spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":25,"featured_media":11906,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[38,122,215,258],"tags":[],"class_list":["post-9378","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cerkiew-moskiewska","category-kosciol","category-rosja","category-ukraina"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9378","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/users\/25"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9378"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9378\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12072,"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9378\/revisions\/12072"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11906"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}