Sytuacja w Stanach Zjednoczonych, b\u0119d\u0105cych najpot\u0119\u017cniejszym mocarstwem globalnym, jest si\u0142\u0105 rzeczy przedmiotem zainteresowania praktycznie wszystkich pa\u0144stw na \u015bwiecie. W dniu 7 listopada br. w USA og\u0142oszono, \u017ce Joe Biden wygra\u0142 wybory prezydenckie i zostanie 46-tym przyw\u00f3dc\u0105 Stan\u00f3w Zjednoczonych. Jednocze\u015bnie Donald Trump zapowiedzia\u0142 wyst\u0105pienie na drog\u0119 s\u0105dow\u0105 w celu potwierdzenia prawid\u0142owo\u015bci procesu wyborczego. Mimo, \u017ce w USA gor\u0105czka wyborcza oraz zamieszanie wewn\u0119trzne zwi\u0105zane z wyborami prezydenckimi zapewne utrzyma si\u0119 w najbli\u017cszych miesi\u0105cach, warto zada\u0107 sobie pytanie, jaki mo\u017ce by\u0107 przysz\u0142y kurs polityki ameryka\u0144skiej wzgl\u0119dem Europy, a konkretniej kraj\u00f3w po\u0142o\u017conych w jej \u015brodkowo-wschodniej cz\u0119\u015bci, w tym Polski.<\/p>\n\n\n\n
Tematem, kt\u00f3ry zdominowa\u0142 w ostatnich tygodniach debat\u0119 publiczn\u0105 w Polsce oraz za granic\u0105 by\u0142y bez w\u0105tpienia wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych. Okaza\u0142y si\u0119 one jednymi z najbardziej wyr\u00f3wnanych, zaciek\u0142ych, ale i wa\u017cnych w historii tej licz\u0105cej sobie prawie 250 lat demokracji. Co zwyci\u0119stwo Joe Bidena oznacza dla Polski i innych pa\u0144stw Europy \u015arodkowej i Wschodniej? Jakie projekty zapocz\u0105tkowane przez Trumpa maj\u0105 szans\u0119 by\u0107 kontynuowane przez now\u0105 administracj\u0119 ameryka\u0144sk\u0105?<\/p>\n\n\n\n
Pierwsza kadencja prezydenta Donalda Trumpa nie by\u0142a z\u0142a dla Polski, chocia\u017cby w kontek\u015bcie ostatecznego rozstrzygni\u0119cia w sprawie wiz dla Polak\u00f3w. Dzi\u0119ki wydatnemu wsparciu USA w 2016 r., za prezydentury D. Trumpa, uruchomiono Inicjatyw\u0119 Tr\u00f3jmorza (3SI), kt\u00f3ra zrzesza 12 \u015brodkowoeuropejskich pa\u0144stw cz\u0142onkowskich UE. Amerykanie zapowiadali wsparcie inwestycji energetycznych 3SI nawet kwot\u0105 1 mld USD. W tym przypadku, Joe Biden mo\u017ce kontynuowa\u0107 lini\u0119 poprzednika, co by\u0142oby korzystne dla Polski i regionu. Jak wynika z wypowiedzi Michaela Carpentera, doradcy Bidena ds. polityki zagranicznej, Tr\u00f3jmorze postrzegane jest jako potencjalna przeciwwaga dla chi\u0144skiego projektu \u201eJednego pasa, jednej drogi\u201d. 3SI ma wesprze\u0107 m.in. regionalny rozw\u00f3j po\u0142\u0105cze\u0144 gazu ziemnego i zdolno\u015bci importowych LNG. Dla Polski wa\u017cne jest, aby USA chcia\u0142y kontynuowa\u0107 budowanie energetycznego wymiaru Inicjatywy Tr\u00f3jmorza.<\/p>\n\n\n\n
D. Trump opowiada\u0142 si\u0119 te\u017c bardzo wyra\u017anie za zwi\u0119kszaniem niezale\u017cno\u015bci energetycznej USA poprzez rozw\u00f3j zasob\u00f3w ropy i gazu (w tym z tzw. z\u0142\u00f3\u017c \u0142upkowych). Przek\u0142ada\u0142o si\u0119 to jednoznacznie na wi\u0119ksz\u0105 aktywno\u015b\u0107 USA w zakresie eksportu energii, zw\u0142aszcza gazu LNG, co ma szczeg\u00f3lne znaczenie dla zmniejszenia uzale\u017cnienia wielu kraj\u00f3w w Europie \u015arodkowej i Wschodniej. Trump zapowiada\u0142 te\u017c wsparcie w sprawie budowy elektrowni j\u0105drowej w Polsce. Biden z kolei by\u0142 za ograniczeniem wydobycia ropy i gazu w USA. Handel skroplonym gazem ziemnym, czyli LNG, jest wa\u017cnym aspektem partnerstwa energetycznego Stan\u00f3w Zjednoczonych z Polsk\u0105. W kampanii wyborczej Trump u\u017cywa\u0142 przyk\u0142adu sukcesu ameryka\u0144skiej rewolucji \u0142upkowej, dzi\u0119ki kt\u00f3rej USA z importera ropy i gazu staje si\u0119 powoli ich eksporterem. Dzi\u0119ki USA obserwuje si\u0119 post\u0119p w zakresie bezpiecze\u0144stwa energetycznego Polski i innych kraj\u00f3w Europy \u015arodkowo-Wschodniej w zakresie gazu ziemnego. W 2019 r. ameryka\u0144skie LNG stanowi\u0142o ok. 5,5% \u017ar\u00f3de\u0142 gazu w Polsce, podczas gdy jeszcze w 2017 r. by\u0142o to \u201e0\u201d. A wi\u0119c trend jest dynamicznie wzrastaj\u0105cy. Dwa nowe tankowce LNG b\u0119d\u0105 transportowa\u0107 do Polski skroplony gaz ziemny zakontraktowany z USA przez polskie PGNiG. Warto te\u017c wspomnie\u0107, \u017ce \u015bwiatowy gigant Shell w\u0142a\u015bnie otworzy\u0142 swoje pierwsze centrum LNG w Polsce, kt\u00f3re jest jednocze\u015bnie pierwszym w regionie Europy \u015arodkowo-Wschodniej.<\/p>\n\n\n\n
O ile wycofywanie \u017co\u0142nierzy ameryka\u0144skich z Europy, g\u0142ownie stacjonuj\u0105cych w Niemczech, nale\u017cy oceni\u0107 jednoznacznie negatywnie, o tyle rozbudowanie obecno\u015bci wojskowej USA w Polsce i regionie nale\u017cy uzna\u0107 za element wzmacniaj\u0105cy d\u0142ugoterminowo nasze bezpiecze\u0144stwo. Wielu przeciwnik\u00f3w tej polityki (i Trumpa) zapomina\u0142o, \u017ce to w\u0142a\u015bnie w ostatnich latach prezydentury Obamy, tym samym wiceprezydentury Joe Bidena, Stany Zjednoczone wys\u0142a\u0142y do Polski personel wojskowy, kt\u00f3ry przekroczy\u0142 od tego czasu 4 tys. ludzi i zapewne zostanie znacznie zwi\u0119kszony, jak zapowiedzia\u0142a ambasador USA w Polsce. To najwi\u0119kszy kontyngent wojskowy USA na wschodniej flance NATO i czwarty w Europie \u2013 po Niemczech (ok. 37,5 tys.), W\u0142oszech (12 tys.) i Wielkiej Brytanii (8,3 tys.).<\/p>\n\n\n\n
Planowane zakupy nowoczesnego uzbrojenia z USA (np. F35) powinno by\u0107 cenn\u0105 inwestycj\u0105 w nasze bezpiecze\u0144stwo. Czy powinni\u015bmy na tym oszcz\u0119dza\u0107? Historia uczy, \u017ce nie. Pytanie jaki kurs obierze J. Biden, cho\u0107 wydaje si\u0119, \u017ce nie cofnie on decyzji swojego poprzednika dotycz\u0105cych tak strategicznego obszaru polityki zagranicznej USA, jak bezpiecze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n
Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce niezale\u017cnie od gospodarza Bia\u0142ego Domu, obszar Europy ma i b\u0119dzie mia\u0142 strategiczne znaczenie dla Waszyngtonu. Mimo \u201eazjatyckiego pivotu\u201d Stany Zjednoczone s\u0105 \u015bwiadome, \u017ce obecnie bez wsparcia Europy nie s\u0105 w stanie konkurowa\u0107 z Chinami. Wsp\u00f3lna, euroatlantycka strefa bezpiecze\u0144stwa, mimo pojawiaj\u0105cych si\u0119 okresowo w\u0105tpliwo\u015bci zg\u0142aszanych przez niekt\u00f3rych polityk\u00f3w, ma strategiczne znaczenie nie tylko dla USA, ale przede wszystkim dla kraj\u00f3w europejskich. Stabilizacja jest Europie potrzebna.<\/p>\n\n\n\n
Stabilizacja jest potrzeba tak\u017ce Polsce, kt\u00f3ra ostatnio w szybkim tempie odrabia zaleg\u0142o\u015bci historyczne i wyrasta na lidera w Europie \u015arodkowo-Wschodniej i w skali globalnej (np. udzia\u0142 naszych ekspert\u00f3w w grupach roboczych G20). Warszawa buduje tak\u017ce swoj\u0105 pozycj\u0119 w ramach UE oraz jest \u017ar\u00f3d\u0142em bezcennego, niestety rzadkiego dzi\u015b w mi\u0119dzynarodowej debacie publicznej realizmu i g\u0142osu rozs\u0105dku w kluczowych sprawach (np. odpowiedzialna polityka migracyjna, relacje spo\u0142eczne).<\/p>\n\n\n\n
Dlatego te\u017c do wybor\u00f3w w USA, jakkolwiek by one nie by\u0142y emocjonuj\u0105ce, nale\u017cy podchodzi\u0107 na ch\u0142odno i my\u015ble\u0107 w kategoriach interesu Polski i naszego regionu. Z punktu widzenia Polonii jest to mo\u017ce bardziej skomplikowane, ale tak\u017ce nie powinno przes\u0142ania\u0107 naszym Rodakom w Ameryce istoty naszej prawdziwej, d\u0142ugoterminowej wi\u0119zi z USA. Nasze relacje i interesy z USA \u2013 przede wszystkim gospodarcze \u2013 s\u0105 na tyle rozbudowane, \u017ce powinni\u015bmy podchodzi\u0107 do tamtejszych wewn\u0119trznych spor\u00f3w z nale\u017cyt\u0105 uwag\u0105, ale przede wszystkim ze spokojem i optymizmem.<\/p>\n\n\n\n