Od pocz\u0105tku pandemii Chiny kontynuuj\u0105 wysi\u0142ki na rzecz wzmocnienia swej pozycji w systemie instytucji mi\u0119dzynarodowych, w tym w szczeg\u00f3lno\u015bci w ramach wyspecjalizowanych agend Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych. Celem tych dzia\u0142a\u0144 jest kszta\u0142towania norm, standard\u00f3w, praktyk i regu\u0142, kt\u00f3re sprzyja\u0142yby ich d\u0142ugoterminowej strategii oraz prowadzi\u0142yby do os\u0142abienia globalnej pozycji USA. Z uwagi na wielostronny charakter tych instytucji, w\u0142adze chi\u0144skie zabiegaj\u0105 o poparcie pa\u0144stw rozwijaj\u0105cych si\u0119, przede wszystkim tych, z kt\u00f3rymi rozwijaj\u0105 intensywn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 gospodarcz\u0105. W\u015br\u00f3d nich dominuj\u0105 kraje Afryki, Ameryki \u0141aci\u0144skiej i Azji \u015arodkowej, cz\u0119sto zmagaj\u0105ce si\u0119 z problemami rozwojowymi oraz niewydolnymi i opresyjnymi systemami politycznymi. Rosn\u0105cym wp\u0142ywom ChRL w instytucjach mi\u0119dzynarodowych sprzyjaj\u0105 tak\u017ce izolacjonistyczne tendencje w polityce USA.<\/p>\n\n\n\n
Chiny buduj\u0105 swoj\u0105 pozycj\u0119 w organach, kt\u00f3re przez wiele lat krytykowa\u0142y proces \u0142amania praw cz\u0142owieka w tym kraju. W trakcie 44. Sesji Rady Praw Cz\u0142owieka ONZ (30.06-17.07.2020 r.) og\u0142oszone zosta\u0142y dwie deklaracje w zwi\u0105zku z wprowadzeniem Prawa o Bezpiecze\u0144stwie Narodowym w Hongkongu, kt\u00f3re zlikwidowa\u0142o jego dotychczasow\u0105 autonomi\u0119. Pierwsza z nich, wyra\u017caj\u0105ca poparcie dla w\u0142adz ChRL, uzyska\u0142a poparcie a\u017c 53 pa\u0144stw, w wi\u0119kszo\u015bci z obszaru Afryki i Bliskiego Wschodu, przy neutralnej postawie rz\u0105d\u00f3w Ameryki \u0141aci\u0144skiej i Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej. Konkurencyjna deklaracja pot\u0119piaj\u0105ca dzia\u0142ania w\u0142adz w Pekinie uzyska\u0142a poparcie jedynie 23 rz\u0105d\u00f3w demokratycznych pa\u0144stw rozwini\u0119tych. Przywo\u0142any przyk\u0142ad obrazuje spos\u00f3b wykorzystywania rosn\u0105cej pozycji gospodarczej w pa\u0144stwach rozwijaj\u0105cych si\u0119 w celu budowania wp\u0142yw\u00f3w politycznych w przestrzeni mi\u0119dzynarodowej. Te s\u0142u\u017c\u0105 jako narz\u0119dzie legitymizacji dzia\u0142a\u0144 Chin oraz promowania wizji polityki opartej na zasadach: \u201esuwerenno\u015bci\u201d, \u201enieingerencji\u201d i \u201eobop\u00f3lnie korzystnej wsp\u00f3\u0142pracy\u201d (win-win cooperation).<\/p>\n\n\n\n
Wzrost pozycji Chin jest ponadto zauwa\u017calny w obszarze operacji pokojowych ONZ, zar\u00f3wno na poziomie wielko\u015bci wysy\u0142anych kontyngent\u00f3w, jak i delegowanych \u015brodk\u00f3w. Pomi\u0119dzy 2008 a 2020 r. wk\u0142ad finansowy ChRL w bud\u017cet operacji wzr\u00f3s\u0142 z 693 mln dol. (9,4%) do 988 mln dol. (15,21%) i przewy\u017cszy\u0142 \u0142\u0105czny wk\u0142ad Japonii (8,56%) i Niemiec (6,09%). Spo\u015br\u00f3d sta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ Chiny nie tylko wystawiaj\u0105 najwy\u017cszy kontyngent \u2013 ok. 2,5 tys. b\u0142\u0119kitnych he\u0142m\u00f3w \u2013 ale ponadto jest on wy\u017cszy od po\u0142\u0105czonych kontyngent\u00f3w pozosta\u0142ych mocarstw. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z \u017co\u0142nierzy pe\u0142ni s\u0142u\u017cb\u0119 na misjach w Sudanie, Sudanie Po\u0142udniowym, Libanie, Mali i Demokratycznej Republice Konga. Takie ukierunkowanie wspiera og\u00f3ln\u0105 polityk\u0119 Chin wobec Afryki, zmierzaj\u0105c\u0105 do ugruntowania tam swoich wp\u0142yw\u00f3w i zbudowania pozytywnego wizerunku kraju.<\/p>\n\n\n\n
Wa\u017cnym wektorem aktywno\u015bci ChRL s\u0105 organizacje, komisje i podkomisje zajmuj\u0105ce si\u0119 wyznaczaniem procedur i standard\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci w odniesieniu do najbardziej innowacyjnych technologii. Nabieraj\u0105ca intensywno\u015bci rywalizacja ze Stanami Zjednoczonymi powoduje, \u017ce mo\u017cliwo\u015bci ekspansji gospodarczej ChRL staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej ograniczone. Wytyczenie mi\u0119dzynarodowych standard\u00f3w technologicznych, korzystnych dla chi\u0144skich koncern\u00f3w, ma szans\u0119 cz\u0119\u015bciowo zr\u00f3wnowa\u017cy\u0107 te straty. Z tego wzgl\u0119du w\u0142adze KPCh podejmuj\u0105 pr\u00f3by przekucia rosn\u0105cego potencja\u0142u naukowo-technicznego Chin w realny wp\u0142yw na formu\u0142owanie regu\u0142 w takich instytucjach jak: International Standarization Agency (ISO), International Electrotechnical Commission (IEC), the International Telecommunications Union (ITU) czy Third Generation Partnership Project (3GPP). Unia Europejska, Japonia i Stany Zjednoczone wci\u0105\u017c posiadaj\u0105 wyra\u017an\u0105 przewag\u0119 w tym obszarze, jednak w dekadzie 2010-2020 uleg\u0142a ona relatywnemu os\u0142abieniu. Reprezentanci Chin stoj\u0105 jak dot\u0105d na czele 4 z 15 agencji wyspecjalizowanych ONZ w tym: UNIDO, ITU, FAO i ICAO, kt\u00f3re odpowiadaj\u0105 za wyznaczanie standard\u00f3w w obszarach telekomunikacji, lotnictwa oraz rolnictwa.<\/p>\n\n\n\n
W pierwszej po\u0142owie 2020 r. najwi\u0119cej uwagi medi\u00f3w przyci\u0105gn\u0119\u0142a kwestia wp\u0142ywu ChRL na \u015awiatow\u0105 Organizacj\u0119 Zdrowia (WHO). W miar\u0119 rozprzestrzeniania si\u0119 wirusa SARS-CoV-2, instytucja sta\u0142a si\u0119 przedmiotem rosn\u0105cej krytyki z powodu domniemanego wsparcia dla narracji konstruowanej przez w\u0142adze ChRL. Do 21 stycznia 2020 r. WHO wspiera\u0142a wersj\u0119 administracji Xi Jinpinga m\u00f3wi\u0105c\u0105, \u017ce wirus nie jest przenoszony przez ludzi. Zignorowa\u0142a przy tym ostrze\u017cenia ze strony w\u0142adz Tajwanu, kt\u00f3re ju\u017c 31 grudnia notyfikowa\u0142y ostrze\u017cenie o mo\u017cliwo\u015bci ludzkiej transmisji koronawirusa. 7 kwietnia Prezydent Donald Trump okre\u015bli\u0142 organizacj\u0119 jako \u201esino-centryczn\u0105\u201d, a 15 kwietnia og\u0142osi\u0142 wstrzymanie jej finansowania. W odpowiedzi na decyzj\u0119 ameryka\u0144skiego prezydenta, MSZ ChRL zapowiedzia\u0142, \u017ce zwi\u0119kszy wsparcie dla organizacji o 50 mln dol.<\/p>\n\n\n\n
W miar\u0119 rosn\u0105cej pot\u0119gi ekonomicznej i militarnej Chin nale\u017cy oczekiwa\u0107 dalszych pr\u00f3b poszerzania zakresu kontroli w systemie organizacji mi\u0119dzynarodowych obejmuj\u0105cych ONZ, WTO i IMF. W\u0142adze w Pekinie b\u0119d\u0105 d\u0105\u017cy\u0107 do wprowadzenia zmian instytucjonalnych w oparciu o rosn\u0105ce poparcie pa\u0144stw rozwijaj\u0105cych si\u0119. Reformy s\u0142u\u017cy\u0107 maj\u0105 kszta\u0142towaniu jak najkorzystniejszego \u015brodowiska mi\u0119dzynarodowego oraz budowie wizerunku pa\u0144stwa chi\u0144skiego jako adwokata multilateralizmu, obro\u0144cy globalizacji i atrakcyjnej alternatywy dla Stan\u00f3w Zjednoczonych. Ze strony pa\u0144stw Zachodu niezb\u0119dne jest zwi\u0119kszenie zaanga\u017cowania na polu instytucji mi\u0119dzynarodowych i poszerzenie zakresu koordynacji mi\u0119dzy czo\u0142owymi aktorami (USA, UE, Japonia, Korea) w celu zagwarantowania sobie decyduj\u0105cego g\u0142osu. Wa\u017cnym aspektem powinno by\u0107 tak\u017ce pobudzenie wsp\u00f3\u0142pracy rozwojowej i inwestycyjnej z pa\u0144stwami rozwijaj\u0105cymi si\u0119 tak, aby zapewni\u0107 im atrakcyjn\u0105 alternatyw\u0119 dla oferty Pekinu.<\/p>\n\n\n\n