Pierwszy smartfon powsta\u0142 ponad \u0107wier\u0107 wieku temu, w 1993 roku IBM wprowadzi\u0142 na rynek urz\u0105dzenie o nazwie Simon. By\u0142 to telefon kom\u00f3rkowy z dotykowym ekranem i funkcjami \u201epersonal digital assistant\u201d (PDA), kt\u00f3ry w latach 1993-95 znalaz\u0142 si\u0119 w posiadaniu ponad 50 tysi\u0119cy klient\u00f3w. Przez kolejn\u0105 dekad\u0119 rynek smartfon\u00f3w znacznie si\u0119 zmieni\u0142, w samym tylko 2007 roku klienci z ca\u0142ego \u015bwiata kupili ponad 120 milion\u00f3w tych urz\u0105dze\u0144. Natomiast w przeci\u0105gu pi\u0119ciu nast\u0119pnych lat (2008-2012) ponad 1,7 miliarda klient\u00f3w zdecydowa\u0142o si\u0119 na zakup nowego smartfona. Niewiele mniej os\u00f3b wymieni\u0142o b\u0105d\u017a te\u017c zakupi\u0142o sw\u00f3j pierwszy smartfon w samym tylko 2019 roku.<\/p>\n\n\n\n
Rynek tej cz\u0119\u015bci elektroniki, kt\u00f3ra na sta\u0142e zintegrowa\u0142a si\u0119 z naszym prywatnym oraz zawodowym \u017cyciem, jest ogromny. W ostatnich kilku latach sprzeda\u017c smartfon\u00f3w oscyluje w zakresie 1,500,000,000 rocznie. Oznacza to, \u017ce statystycznie co pi\u0105ta osoba kupuje w danym roku nowy telefon. Samsung, Apple, Huawei i Xiaomi od d\u0142u\u017cszego czasu niezmiennie wiod\u0105 prym w bitwie o klient\u00f3w, dziel\u0105c si\u0119 rok w rok oko\u0142o 60% udzia\u0142\u00f3w w rynku. Pozosta\u0142e 40% to cz\u0119sto inne znane firmy z rynku IT, kt\u00f3rym udaje si\u0119 przebi\u0107 w danym roku z innowacyjnym b\u0105d\u017a atrakcyjnym cenowo produktem. Wszystkie te firmy \u0142\u0105czy d\u0142ugofalowy plan, kt\u00f3ry zak\u0142ada utrzymanie klienta oraz dbanie o w\u0142asn\u0105 mark\u0119 i reputacj\u0119. Naturalnie ka\u017cdemu producentowi zdarzaj\u0105 si\u0119 wpadki. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 luka bezpiecze\u0144stwa wykryta przez in\u017cynier\u00f3w Project Zero \u2013 nale\u017c\u0105cej do Google grupy analityk\u00f3w specjalizuj\u0105cych si\u0119 w wyszukiwaniu b\u0142\u0119d\u00f3w w ka\u017cdym typie oprogramowania (w tym oprogramowania stworzonego przez inne firmy ni\u017c Google). W maju 2020 Samsung opublikowa\u0142 aktualizacj\u0119, naprawiaj\u0105c\u0105 b\u0142\u0105d wykryty przez Project Zero. B\u0142\u0105d znajdowa\u0142 si\u0119 w silniku graficznym Skia, kt\u00f3ry zosta\u0142 zmodyfikowany przez Samsunga i by\u0142 wykorzystywany we wszystkich smartfonach wyprodukowanych przez firm\u0119 mi\u0119dzy 2014 a 2020 rokiem. Atakuj\u0105cy przy u\u017cyciu specjalnie przygotowanych wiadomo\u015bci MMS wykorzystuj\u0105c pliki graficzne .qmg m\u00f3g\u0142 wymusi\u0107 obej\u015bcie zabezpiecze\u0144 ASLR obecnych w systemie Android i wykona\u0107 na nim dowolny kod, w praktyce doprowadzaj\u0105c do przej\u0119cia kontroli nad urz\u0105dzeniem. Proces ten nie by\u0142 jednak trywialny i wymaga\u0142 wys\u0142ania dziesi\u0105tek, je\u015bli nie setek wiadomo\u015bci MMS. Warto jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce po skutecznym ataku, wiadomo\u015bci na zinfiltrowanym urz\u0105dzeniu mog\u0105 zosta\u0107 natychmiast usuni\u0119te a ofiara pozostanie kompletnie nie\u015bwiadoma w\u0142amania. Samsung po uzyskaniu informacji o luce opublikowa\u0142 aktualizacj\u0119 dla swoich urz\u0105dze\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Niestety tego typu problemy nie s\u0105 niczym wyj\u0105tkowym. W internetowej bazie podatno\u015bci Common Vulnerabilities and Exposures (CVE) dla samego tylko systemu Android znajdziemy ponad 6.000 zg\u0142oszonych b\u0142\u0119d\u00f3w, kt\u00f3re w r\u00f3\u017cnym stopniu mog\u0105 zosta\u0107 wykorzystane przez haker\u00f3w. Firmy technologiczne dbaj\u0105c o swoich klient\u00f3w i mark\u0119 rutynowo publikuj\u0105 aktualizacje maj\u0105ce na celu zapobiec wykorzystaniu wykrytych luk bezpiecze\u0144stwa. Niestety nie wszystkie. Przypomnijmy, \u017ce rynek smartfon\u00f3w w oko\u0142o 40% nale\u017cy do mniejszych firm, w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci firm oferuj\u0105cych u\u017cytkownikom dobry i pozbawiony ukrytych wad sprz\u0119t. Udzia\u0142 w walce o klienta bior\u0105 te\u017c gracze nieposiadaj\u0105cy wi\u0119kszego do\u015bwiadczenia, wykorzystuj\u0105cy niesprawdzonych podwykonawc\u00f3w jako \u017ar\u00f3d\u0142o sprz\u0119tu i oprogramowania. Oferuj\u0105cy sprz\u0119t tani, ale pozbawiony wsparcia w postaci regularnych aktualizacji.
Znane s\u0105 te\u017c przypadki dostawc\u00f3w sprz\u0119tu, kt\u00f3ry ju\u017c do odbiorcy ko\u0144cowego trafia z preinstalowanym z\u0142o\u015bliwym oprogramowaniem. W styczniu 2020 specjali\u015bci z Malwarebytes poinformowali o odnalezieniu z\u0142o\u015bliwego oprogramowania preinstalowanego na urz\u0105dzeniach Unimax UMX U686CL. Wyprodukowane w Chinach urz\u0105dzenia trafi\u0142y do ameryka\u0144skich u\u017cytkownik\u00f3w programu Assurance Wireless, oferuj\u0105cego dop\u0142aty do urz\u0105dze\u0144 mobilnych oraz dost\u0119p do sieci kom\u00f3rkowej dla najbardziej potrzebuj\u0105cych. Urz\u0105dzenia zanim trafi\u0142y do klient\u00f3w zosta\u0142y zainfekowane wariantem malware\u2019u HiddenAds (Android\/Trojan.HiddenAds.WRACT) oraz oprogramowaniem Android\/PUP.Riskware.Autoins.Fota.fbcvd, kt\u00f3re jest powi\u0105zane z chi\u0144ska firm\u0105 Adups, z\u0142apan\u0105 na nielegalnym procederze zbierania danych u\u017cytkownik\u00f3w, tworzeniu backdoor\u00f3w dla urz\u0105dze\u0144 mobilnych i auto-installer\u00f3w \u2013 program\u00f3w umo\u017cliwiaj\u0105cych automatyczne instalowanie innych aplikacji na urz\u0105dzeniach klient\u00f3w. Szczeg\u00f3\u0142y techniczne odnale\u017a\u0107 mo\u017cna w raporcie firmy malware bytes, znajdziemy tam te\u017c stanowisko producenta urz\u0105dze\u0144:
\u201ePo zbadaniu problemu firma Unimax Communications ustali\u0142a, \u017ce aplikacje opisane w po\u015bcie nie s\u0105 z\u0142o\u015bliwym oprogramowaniem\u2026 Jednak podczas przegl\u0105dania tych aplikacji firma Unimax Communications ustali\u0142a, \u017ce w bibliotece aplikacji Ustawienia mo\u017ce istnie\u0107 potencjalna luka w zabezpieczeniach. Z tego powodu Unimax Communications zaktualizowa\u0142 oprogramowanie w celu usuni\u0119cia potencjalnej luki w zabezpieczeniach\u201d.
Pod koniec lipca ten sam problem zosta\u0142 odnaleziony w niskop\u00f3\u0142kowych urz\u0105dzeniach ANS L51 oferowanych g\u0142\u00f3wnie na rynku ameryka\u0144skim. Prowadzone obecnie dochodzenie ma dowie\u015b\u0107 czy z\u0142o\u015bliwe oprogramowanie zosta\u0142o zainstalowane przez dostawc\u0119, czy te\u017c zosta\u0142o zainstalowane w systemie operacyjnym p\u00f3\u017aniej w drodze przez \u0142a\u0144cuch dostaw.
Preinstalowane aplikacje \u015bledz\u0105ce s\u0105 oczywi\u015bcie du\u017cym problemem, nie\u015bwiadomi u\u017cytkownicy p\u0142ac\u0105 niewyg\u00f3rowan\u0105 kwot\u0119 za sprz\u0119t, kt\u00f3ry w niekontrolowany spos\u00f3b okrada ich z prywatno\u015bci. Jeszcze wi\u0119kszym problemem s\u0105 jednak urz\u0105dzenia, kt\u00f3re okradaj\u0105 ich nie tylko z prywatno\u015bci, ale tak\u017ce pieni\u0119dzy. Pod koniec sierpnia 2020 pojawi\u0142y si\u0119 doniesienia na temat urz\u0105dze\u0144 oferowanych g\u0142\u00f3wnie w Afryce. Tanie chi\u0144skie smartfony Tecno W2, oferowane mi\u0119dzy innymi klientom w RPA, Egipcie, Etiopi, Ghanie i Kamerunie, by\u0142y sprzedawane z zainstalowanym wcze\u015bniej backdoorem triada oraz trojanem xHelper. Ten pierwszy pozwala\u0142 na instalowanie dowolnego oprogramowania bez wiedzy w\u0142a\u015bciciela, u\u017cywaj\u0105c swoich mo\u017cliwo\u015bci instalowa\u0142 trojana xHelper. Z\u0142o\u015bliwe oprogramowanie zagnie\u017cd\u017ca\u0142o si\u0119 w systemie w spos\u00f3b uniemo\u017cliwiaj\u0105cy jego \u0142atwe usuni\u0119cie. Przywracanie ustawie\u0144 fabrycznych urz\u0105dzenia w tym przypadku nie pomaga\u0142o. W\u0142a\u015bciciel nowego telefonu notorycznie zasypywany by\u0142 niechcianymi reklamami wy\u015bwietlaj\u0105cymi si\u0119 na ekranie smartfona i zapisywany do p\u0142atnych us\u0142ug, kt\u00f3rych nie zamawia\u0142. Rzecznik firmy Transsion przyzna\u0142, \u017ce telefony Tecno W2 faktycznie zosta\u0142y zainfekowane, obwiniaj\u0105c nienazwan\u0105 firm\u0119 podwykonawcz\u0105. Nie ujawniono, ile \u201ewadliwych\u201d urz\u0105dze\u0144 trafi\u0142o na rynek. Jednocze\u015bnie podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce firma nie czerpa\u0142a korzy\u015bci z procederu generowania automatycznych subskrypcji.<\/p>\n\n\n\n