{"id":7779,"date":"2020-09-06T21:03:36","date_gmt":"2020-09-06T20:03:36","guid":{"rendered":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/?p=7779"},"modified":"2020-09-06T21:03:36","modified_gmt":"2020-09-06T20:03:36","slug":"czy-kryzys-na-bialorusi-moze-zagrozic-nowemu-jedwabnemu-szlakowi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/czy-kryzys-na-bialorusi-moze-zagrozic-nowemu-jedwabnemu-szlakowi\/","title":{"rendered":"Czy kryzys na Bia\u0142orusi mo\u017ce zagrozi\u0107 Nowemu Jedwabnemu Szlakowi?"},"content":{"rendered":"\n

Chiny znacz\u0105co zwi\u0119kszy\u0142y swoj\u0105 obecno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 w Bia\u0142orusi w ostatniej dekadzie, widz\u0105c we wschodnioeuropejskim pa\u0144stwie kluczowe handlowe ogniwo \u0142\u0105cz\u0105ce Pa\u0144stwo \u015arodka z europejskim rynkiem w ramach inicjatywy Nowy Jedwabny Szlak. Wykorzystuj\u0105c polityczn\u0105 stabilno\u015b\u0107 poradzieckiej republiki, jej korzystne po\u0142o\u017cenie geograficzne i d\u0105\u017cenie \u0141ukaszenki do ograniczenia uzale\u017cnienia od Rosji, Pekin dokona\u0142 szeregu inwestycji w Bia\u0142orusi i otworzy\u0142 lini\u0119 kredytow\u0105 dla re\u017cimu z Mi\u0144ska. Jednak\u017ce obecne antyrz\u0105dowe protesty mog\u0105 zagrozi\u0107 chi\u0144skim planom. Niezale\u017cnie od tego, w jakim kierunku pod\u0105\u017cy istniej\u0105cy kryzys, Pa\u0144stwo \u015arodka nie wyjdzie z niego bez szwanku.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bia\u0142oru\u015b z pewno\u015bci\u0105 nie by\u0142a pierwszym wyborem Chin. Pocz\u0105tkowo ten zaszczyt zosta\u0142 przyznany Ukrainie, kt\u00f3ra dzi\u0119ki swojemu korzystnemu po\u0142o\u017ceniu geograficznemu, dost\u0119powi do morza i rozwini\u0119temu przemys\u0142owi od dawna by\u0142a uwa\u017cana przez Pekin za idealny przysz\u0142y pomost gospodarczy \u0142\u0105cz\u0105cy Chiny z Uni\u0105 Europejsk\u0105. Zgodnie z t\u0105 koncepcj\u0105, chi\u0144skie przedsi\u0119biorstwa bada\u0142y mo\u017cliwo\u015bci wielomiliardowych inwestycji w tym kraju, \u0142\u0105cznie z budow\u0105 dalekomorskiego portu na Krymie o warto\u015bci 10 miliard\u00f3w dolar\u00f3w, kt\u00f3ry mia\u0142 zosta\u0107 \u015bwiatowym w\u0119z\u0142em tranzytowym. Jednak\u017ce ukrai\u0144ska rewolucja w 2014 r., rosyjska aneksja Krymu i wybuch wojny w Donbasie, zmusi\u0142y Pekin do porzucenia swoich plan\u00f3w i znalezienia nowej drogi do Europy dla Nowego Jedwabnego Szlaku, z pomini\u0119ciem Kijowa.<\/p>\n\n\n\n

Pekin nie musia\u0142 szuka\u0107 daleko. Przyw\u00f3dca Bia\u0142orusi szybko sta\u0142 si\u0119 najbardziej entuzjastycznym zwolennikiem chi\u0144skiej inicjatywy spo\u015br\u00f3d europejskich decydent\u00f3w, widz\u0105c udzia\u0142 kraju w Nowym Jedwabnym Szlaku jako szans\u0119 na poprawienie mi\u0119dzynarodowej pozycji Bia\u0142orusi po kryzysie na Ukrainie. Rosyjska aneksja Krymu u\u015bwiadomi\u0142a Mi\u0144skowi konieczno\u015b\u0107 zmniejszenia swojego uzale\u017cnienia od wielkiego brata ze Wschodu. Jednocze\u015bnie, ograniczenie rosyjskich po\u017cyczek i dop\u0142at do energii, maj\u0105ce na celu zmuszenie wschodnioeuropejskiej republiki do dalszej integracji z Moskw\u0105, wyra\u017anie unaoczni\u0142o potrzeb\u0119 przyci\u0105gania nowych inwestor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Niech\u0119tny poddaniu si\u0119 zar\u00f3wno rosyjskiemu przymusowi, jak i warunkom Unii Europejskiej dotycz\u0105cym poszanowania praw cz\u0142owieka, \u0141ukaszenko widzia\u0142 w Chinach \u2013 oddalonym o tysi\u0105ce kilometr\u00f3w kraju z zasobnym portfelem i polityk\u0105 nieingerowania w wewn\u0119trzne sprawy innych pa\u0144stw \u2013 pragmatyczn\u0105 alternatyw\u0119 gospodarcz\u0105. Zacz\u0105\u0142 on regularnie odwiedza\u0107 Chiny i zaprasza\u0107 do Bia\u0142orusi wysokich rang\u0105 urz\u0119dnik\u00f3w z Pekinu. Pierwsza oficjalna wizyta Xi Jinpinga w Mi\u0144sku w 2015 roku zaowocowa\u0142a porozumieniem o przyja\u017ani i wsp\u00f3\u0142pracy pomi\u0119dzy dwoma krajami. W 2017 roku nast\u0105pi\u0142a deklaracja o strategicznym partnerstwie, a w 2018 roku podpisano porozumienie o bezwizowym podr\u00f3\u017cowaniu.<\/p>\n\n\n\n

Z politycznego punktu widzenia, Mi\u0144sk przekona\u0142 do siebie Chiny swoj\u0105 stabilno\u015bci\u0105 polityczn\u0105 i przewidywalno\u015bci\u0105. \u0141ukaszenko sprawuje praktycznie niekwestionowan\u0105 w\u0142adz\u0119 od 1994 roku, a Bia\u0142oru\u015b w por\u00f3wnaniu do swoich s\u0105siad\u00f3w wykazuje stosunkowo niski poziom politycznego i militarnego ryzyka. Ponadto, Pekin odnalaz\u0142 w Bia\u0142orusi sojusznika ideologicznego. Pod w\u0142adz\u0105 \u0141ukaszenki, by\u0142a republika sowiecka pozosta\u0142a jedynym krajem w Europie, kt\u00f3ry w mniejszym lub wi\u0119kszym stopniu pozosta\u0142 wierny duchowi socjalizmu. Jako \u017ce ideologia marksistowsko-leninowska ma nadal g\u0142\u0119boki wp\u0142yw na chi\u0144skie podej\u015bcie do spraw mi\u0119dzynarodowych, szczeg\u00f3lnie od czas\u00f3w przej\u0119cia w\u0142adzy przez Xi Jinpinga, Bia\u0142oru\u015b sta\u0142a si\u0119 znacznie atrakcyjniejszym partnerem dla Chin, ni\u017c wynika\u0142oby to z rozmiaru jej gospodarki.<\/p>\n\n\n\n

Bia\u0142oru\u015b, podobnie jak Ukraina, wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c uprzywilejowanym lokalizacj\u0105 geograficzn\u0105. Po\u0142o\u017cona w strategicznym miejscu blisko miast portowych Ba\u0142tyku i na skrzy\u017cowaniu g\u0142\u00f3wnych dr\u00f3g tranzytowych pomi\u0119dzy Europ\u0105 i Azj\u0105, republika stanowi\u0142a potencjaln\u0105 bram\u0119 na rynek Unii Europejskiej dla chi\u0144skich towar\u00f3w podr\u00f3\u017cuj\u0105cych przez Eurazj\u0119. Co wi\u0119cej, jako wysuni\u0119ty najbardziej na zach\u00f3d cz\u0142onek Eurazjatyckiej Unii Gospodarczej, Mi\u0144sk m\u00f3g\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 jako cenny przycz\u00f3\u0142ek w postradzieckim obszarze gospodarczym dla chi\u0144skich firm. To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki po\u0142o\u017ceniu geograficznemu i stabilno\u015bci politycznej Bia\u0142oru\u015b zosta\u0142a wybrana przez Chiny na sztandarow\u0105 wizyt\u00f3wk\u0119 sukcesu inicjatywy Nowego Jedwabnego Szlaku.<\/p>\n\n\n\n

Wzrost w obrotach handlowych i inwestycjach szybko poszed\u0142 \u015bladem politycznych deklaracji. Od og\u0142oszenia Nowego Jedwabnego Szlaku w 2013 roku chi\u0144skie firmy zainwestowa\u0142y w g\u0142\u00f3wne sektory gospodarki Bia\u0142orusi 1,6 miliarda dolar\u00f3w i ich roczne inwestycje wzros\u0142y 200-krotnie w ostatnich dziesi\u0119ciu latach. W 2019 roku obr\u00f3t handlowy Bia\u0142orusi z Chinami osi\u0105gn\u0105\u0142 wysoko\u015b\u0107 prawie 3 miliard\u00f3w dolar\u00f3w, czyni\u0105c Pa\u0144stwo \u015arodka trzecim co do wielko\u015bci partnerem biznesowym Mi\u0144ska, tu\u017c po Rosji i Ukrainie. Pekin otworzy\u0142 r\u00f3wnie\u017c lini\u0119 kredytow\u0105 dla Bia\u0142oruskiego Banku Rozwoju w wysoko\u015bci 15 miliarda dolar\u00f3w, rekompensuj\u0105c wysychaj\u0105ce rosyjskie \u017ar\u00f3d\u0142o funduszy. Jednak\u017ce wyra\u017anie najambitniejszym przyk\u0142adem zacie\u015bniaj\u0105cej si\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy pomi\u0119dzy Bia\u0142orusi\u0105 i Chinami jest park technologiczny \u201eWielki Kamie\u0144\u201d. Zajmuj\u0105cy powierzchnie 112 kilometr\u00f3w kwadratowych na obrze\u017cach Mi\u0144ska, ten kompleks biznesowy przyci\u0105gn\u0105\u0142 ju\u017c inwestycje w wysoko\u015bci 1,2 miliarda dolar\u00f3w i ponad 60 zagranicznych firm, \u0142\u0105cznie z chi\u0144skimi gigantami technologicznymi jak Huawei i ZTE. Park zosta\u0142 uznany przez Xi Jinpinga za \u201eper\u0142\u0119\u201d Nowego Jedwabnego Szlaku i ma sta\u0107 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym centrum logistycznym, finansowym i innowacyjnym dla firm z Azji, kt\u00f3re szukaj\u0105 wej\u015bcia na rynek Unii Europejskiej.<\/p>\n\n\n\n

Teraz zamieszanie polityczne wywo\u0142ane wyborami prezydenckimi w Bia\u0142orusi mo\u017ce zagrozi\u0107 tym planom. Niezale\u017cnie od tego, w jakim kierunku pod\u0105\u017cy istniej\u0105cy kryzys, Pekin nie wyjdzie z niego bez szwanku. Z jednej strony, zwyci\u0119stwo opozycji i powstanie demokratycznego rz\u0105du w Mi\u0144sku mo\u017ce oznacza\u0107 dla Chin utrat\u0119 jednego z najbardziej entuzjastycznych partner\u00f3w w tym regionie. Chocia\u017c jak do tej pory opozycja nie okre\u015bli\u0142a swojego oficjalnego stanowiska wobec Pa\u0144stwa \u015arodka i w sytuacji braku rodzimego kapita\u0142u przyszli bia\u0142oruscy reformatorzy mog\u0105 zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do Pekinu po wsparcie finansowe, brak \u0141ukaszenki postawi chi\u0144skie interesy w niepewnej sytuacji. Nowy rz\u0105d w Mi\u0144sku, b\u0119d\u0105c pod wp\u0142ywem nowych sojusznik\u00f3w z Zachodu, m\u00f3g\u0142by dokona\u0107 ponownej oceny warunk\u00f3w i warto\u015bci obecnych chi\u0144skich po\u017cyczek i inwestycji w kraju. Niekt\u00f3re z nich ju\u017c wywo\u0142a\u0142y lokaln\u0105 niech\u0119\u0107 ze wzgl\u0119du na negatywny wp\u0142yw na \u015brodowisko naturalne.<\/p>\n\n\n\n

Jednak\u017ce nawet w sytuacji, kiedy \u0141ukaszenko zdo\u0142a utrzyma\u0107 w\u0142adz\u0119 przy u\u017cyciu swojego aparatu represji, to brutalne st\u0142umienie pokojowych protest\u00f3w skomplikuje plany Pekinu wykorzystania Bia\u0142orusi jako pomostu \u0142\u0105cz\u0105cego go z rynkiem europejskim. Mi\u0119dzynarodowe oburzenie i nowy pakiet zachodnich sankcji, kt\u00f3re z pewno\u015bci\u0105 nast\u0105pi\u0105 po takiej fali przemocy, mog\u0105 postawi\u0107 tam\u0119 chi\u0144skim firmom i produktom wychodz\u0105cym z Bia\u0142orusi. Dodatkowo, t\u0142umienie opozycji mo\u017ce jedynie przed\u0142u\u017cy\u0107 niepewn\u0105 sytuacj\u0119 biznesow\u0105 w kraju, doprowadzaj\u0105c do cyklicznych star\u0107 pomi\u0119dzy s\u0142u\u017cbami bezpiecze\u0144stwa a odradzaj\u0105cym si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwem obywatelskim w d\u0142u\u017cszej perspektywie. W rezultacie zar\u00f3wno polityczna stabilno\u015b\u0107 i korzy\u015bci p\u0142yn\u0105ce z po\u0142o\u017cenia geograficznego \u2013 dwie g\u0142\u00f3wne zalety Bia\u0142orusi \u2013 przesta\u0142yby istnie\u0107, obni\u017caj\u0105c tym samym atrakcyjno\u015b\u0107 Mi\u0144ska jako partnera dla Chin.<\/p>\n\n\n\n

Z tego powodu dotychczasow\u0105 chi\u0144sk\u0105 reakcj\u0119 na kryzys w Bia\u0142orusi cechowa\u0142o ograniczone wsparcie dyplomatyczne dla Mi\u0144ska. Pocz\u0105tkowo Pekin pokaza\u0142 si\u0119 jako jeden z najsilniejszych zagranicznych poplecznik\u00f3w \u201eostatniego dyktatora Europy\u201d. Xi Jinping by\u0142 pierwszym \u015bwiatowym przyw\u00f3dc\u0105, kt\u00f3ry pogratulowa\u0142 \u0141ukaszence wygranej w zakwestionowanych wyborach prezydenckich \u201ew imieniu w\u0142asnym i w imieniu rz\u0105du Chin i narodu chi\u0144skiego\u201d. Kilka dni p\u00f3\u017aniej minister spraw zagranicznych Chin wyrazi\u0142 sprzeciw Pekinu skierowany przeciwko pr\u00f3bom ingerowaniu w wewn\u0119trzne sprawy kraju i dzieleniu bia\u0142oruskiego spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re mia\u0142y by\u0107 podejmowane przez \u201eobce si\u0142y\u201d. W podobnym tonie wypowiedzia\u0142 si\u0119 chi\u0144ski ambasador w ONZ Zhang Jun na spotkaniu Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ w sprawie Bia\u0142orusi. Oba o\u015bwiadczenia dyplomatyczne odzwierciedla\u0142y chi\u0144skie stanowisko wyra\u017caj\u0105ce wol\u0119 utrzymania politycznego status quo w krajach partnerskich i awersj\u0119 do sponsorowanych przez Zach\u00f3d \u201ekolorowych rewolucji\u201d w obszarze poradzieckim.<\/p>\n\n\n\n

Jednak\u017ce w miar\u0119, jak sytuacja polityczna w Bia\u0142orusi uleg\u0142a pogorszeniu, Pekin zaj\u0105\u0142 bardziej rozwa\u017cne stanowisko, bacznie obserwuj\u0105c bie\u017c\u0105c\u0105 sytuacj\u0119 i powstrzymuj\u0105c si\u0119 od wyra\u017cania politycznych komentarzy na temat protest\u00f3w. Chi\u0144skie przyw\u00f3dztwo zabezpiecza\u0142o r\u00f3wnie\u017c swoje inwestycje poprzez wyra\u017canie w swoich oficjalnych o\u015bwiadczeniach szacunku dla\u201d bia\u0142oruskiego narodu w dokonywaniu wyboru w\u0142asnej \u015bcie\u017cki rozwoju\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Reakcja Chin na kryzys bia\u0142oruski przede wszystkim odzwierciedla d\u0105\u017cenie do kontynuowania owocnych stosunk\u00f3w gospodarczych w ramach Nowego Jedwabnego Szlaku. Podczas rozmowy telefonicznej sekretarza generalnego KPCh z \u0141ukaszenk\u0105, Xi Jinping wyrazi\u0142 gotowo\u015b\u0107 do \u201ewsp\u00f3lnego p\u00f3j\u015bcia naprz\u00f3d w ramach strategicznego partnerstwa\u201d. Co wi\u0119cej, w jednym z pierwszych artyku\u0142\u00f3w, kt\u00f3re ukaza\u0142y si\u0119 po wyborach w kontrolowanej przez rz\u0105d angloj\u0119zycznej gazecie \u201eThe Global Times\u201d podkre\u015blano wa\u017cn\u0105 rol\u0119 wschodnioeuropejskiej republiki w Nowym Jedwabnym Szlaku i wyra\u017cano przekonanie, \u017ce niepok\u00f3j spo\u0142eczny nie wp\u0142ynie na chi\u0144skie firmy i projekty w kraju. Aby to podkre\u015bli\u0107, pi\u0119\u0107 dni po wyborach Chiny i Bia\u0142oru\u015b podpisa\u0142y porozumienie o wsp\u00f3\u0142pracy w sektorze rolniczym w ramach Jedwabnego Szlaku, otwieraj\u0105c jeszcze bardziej rynki Pa\u0144stwa \u015arodka na bia\u0142oruski eksport \u017cywno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Autor: Waldemar Jaszczyk<\/strong>\u00a0\u2013 absolwent studi\u00f3w licencjackich o kierunku historia i stosunki mi\u0119dzynarodowe w King\u2019s College London, obecnie kontynuuje studia magisterskie na kierunku stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych w ramach podw\u00f3jnego programu studi\u00f3w w London School of Economics and Political Science i Uniwersytecie Peki\u0144skim. G\u0142\u00f3wne obszary zainteresowa\u0144 to bezpiecze\u0144stwo energetyczne, stosunki polityczne i gospodarcze w Azji P\u00f3\u0142nocno-Wschodniej.<\/p>\n\n\n\n

Tekst w ca\u0142o\u015bci ukaza\u0142 si\u0119 na stronie
https:\/\/warsawinstitute.org\/pl\/czy-kryzys-w-bialorusi-moze-zagrozic-nowemu-jedwabnemu-szlakowi\/
<\/a>Zdj\u0119cie: yt\/vox<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Chiny znacz\u0105co zwi\u0119kszy\u0142y swoj\u0105 obecno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 w Bia\u0142orusi w ostatniej dekadzie, widz\u0105c we wschodnioeuropejskim pa\u0144stwie kluczowe handlowe ogniwo \u0142\u0105cz\u0105ce Pa\u0144stwo \u015arodka z europejskim rynkiem w ramach inicjatywy Nowy Jedwabny Szlak. Wykorzystuj\u0105c polityczn\u0105 stabilno\u015b\u0107 poradzieckiej republiki, jej korzystne po\u0142o\u017cenie geograficzne i d\u0105\u017cenie \u0141ukaszenki do ograniczenia uzale\u017cnienia od Rosji, Pekin dokona\u0142 szeregu inwestycji w Bia\u0142orusi i otworzy\u0142 […]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":11504,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,39,79,160,215,248],"tags":[],"class_list":["post-7779","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bialorus","category-chiny","category-gospodarka","category-nowy-jedwabny-szlak","category-rosja","category-wiadomosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7779","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7779"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7779\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11504"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7779"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7779"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7779"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}