Od kilku miesi\u0119cy w Syrii panuje pat. Rosja musia\u0142a uwzgl\u0119dni\u0107 stanowisko Turcji, i zatrzyma\u0142a ofensyw\u0119 si\u0142 Baszara el-Asada, kt\u00f3ra niew\u0105tpliwie zniszczy\u0142aby ostatnie bastion rebelii, w prowincji Idlib. Dyplomatyczne wysi\u0142ki rosyjskie nic nie daj\u0105, stosunki z Asadem s\u0105 coraz gorsze, za\u015b rosn\u0105cy ch\u0142\u00f3d na linii Moskwa-Ankara negatywnie wp\u0142ywa na funkcjonowanie tzw. formatu asta\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n
Atak bombowy na rosyjsko-turecki patrol w strefie deeskalacji w Idlib 14 lipca, w kt\u00f3rym rannych zosta\u0142o trzech rosyjskich \u017co\u0142nierzy, symbolizuje patow\u0105 sytuacj\u0119, w jakiej w Syrii znalaz\u0142a si\u0119 Rosja. Od marca w Idlib panuje zawieszenie broni, uzgodnione przez Turcj\u0119 i Rosj\u0119 po kilku miesi\u0105cach ofensywy si\u0142 Asada wspieranych przez Rosjan i Iran przeciwko rebeliantom. Cho\u0107 Kremlowi uda\u0142o si\u0119 pom\u00f3c Asadowi w pokonaniu rebelii i odbiciu wi\u0119kszo\u015bci kraju, to teraz nie do ko\u0144ca wiadomo, co z tym sukcesem Rosja mo\u017ce zrobi\u0107, jak na nim skorzysta\u0107. Wiadomo, \u017ce tarcia mi\u0119dzy Moskw\u0105 a Damaszkiem s\u0105 coraz powa\u017cniejsze, w czym zapewne swoj\u0105 rol\u0119 odgrywa Iran. Jednocze\u015bnie Kremlowi nie udaje si\u0119 wci\u0105\u017c na arenie mi\u0119dzynarodowej doprowadzi\u0107 do porozumienia, kt\u00f3re b\u0119dzie oznacza\u0142o mi\u0119dzynarodow\u0105 akceptacj\u0119 rz\u0105d\u00f3w Asada i obecnego uk\u0142adu si\u0142 w Syrii, ale te\u017c otworzy drog\u0119 do nap\u0142ywu miliard\u00f3w dolar\u00f3w na odbudow\u0119 kraju. Ostatnio na forum Rady Bezpiecze\u0144stwa Rosja natrafi\u0142a do powa\u017cn\u0105 krytyk\u0119 w zwi\u0105zku z pomys\u0142ami na dostawy pomocy humanitarnej do Syrii. Niedawno te\u017c pojawi\u0142 si\u0119 raport ONZ m\u00f3wi\u0105cy o udziale Rosji w zbrodniach wojennych w Idlib. W tej sytuacji Putin postanowi\u0142 odkurzy\u0107 mechanizm, kt\u00f3ry w przesz\u0142o\u015bci nie raz dawa\u0142 Rosji korzy\u015bci, czyli tzw. format asta\u0144ski. Do wideokonferencji prezydent\u00f3w Rosji, Turcji i Iranu dosz\u0142o 1 lipca, nazajutrz po zorganizowanej przez UE i ONZ w Brukseli konferencji donator\u00f3w, na kt\u00f3rej og\u0142oszono, \u017ce na pomoc uchod\u017acom syryjskim zebrano kwot\u0119 7,7 mld dolar\u00f3w. Prezydent Rosji W\u0142adimir Putin powiedzia\u0142, \u017ce istnieje pilna potrzeba pokojowego dialogu mi\u0119dzy stronami bior\u0105cymi udzia\u0142 w wojnie domowej w Syrii. Putin m\u00f3wi\u0142, \u017ce w Idlib i innych regionach Syrii wci\u0105\u017c znajduj\u0105 si\u0119 \u201ebazy terroryst\u00f3w\u201d. Moskwa proponuje rozpocz\u0119cie bezpo\u015bredniego dialogu r\u00f3\u017cnych politycznych si\u0142 syryjskich wykorzystuj\u0105c w tym celu ju\u017c istniej\u0105c\u0105 formu\u0142\u0119, jak\u0105 jest Komitet Konstytucyjny w Genewie. Rosja, Turcja i Iran wyda\u0142y wsp\u00f3lne o\u015bwiadczenie, w kt\u00f3rym stwierdzi\u0142y, \u017ce wojna w Syrii nie ma rozwi\u0105zania militarnego i konflikt musi by\u0107 rozstrzygni\u0119ty poprzez proces polityczny. Iran wykorzysta\u0142 wideokonferencj\u0119 do podkre\u015blenia, \u017ce nie ma mowy o jakimkolwiek ograniczeniu jego zaanga\u017cowania w Syrii. Wypowiedzi prezydenta Rowhaniego by\u0142y na \u017cywo pokazywane w telewizji. Rowhani m\u00f3wi\u0142, \u017ce \u201ewalka z terroryzmem b\u0119dzie trwa\u0142a a\u017c do jego ca\u0142kowitego wykorzenienia w Syrii i ca\u0142ym regionie\u201d. Z kolei prezydent Turcji akcentowa\u0142 konieczno\u015b\u0107 zachowania \u201epolitycznej jedno\u015bci i integralno\u015bci terytorialnej\u201d Syrii. Ostro zareagowa\u0142y USA. Specjalny przedstawiciel Waszyngtonu ds. Syrii James F. Jeffrey powiedzia\u0142, \u017ce konferencja Rosji, Turcji i Iranu by\u0142a pr\u00f3b\u0105 przechwycenia inicjatywy od ONZ. Amerykanie m\u00f3wi\u0105 jasno: nie b\u0119dzie \u017cadnej wsp\u00f3\u0142pracy z tzw. formatem asta\u0144skim.<\/p>\n\n\n\n