\n\nW kolejnej rozmowie bez cenzury Jan Bodakowski i Mariusz Paszko poruszyli temat faszyzmu, antyfaszystowskiego nauczania Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy faszyzmem a narodowym socjalizmem, udzia\u0142u \u017byd\u00f3w w ruchu faszystowskim, walki faszyzmu z nazizmem, wsp\u00f3lnoty ideowej faszyzmu i Unii Europejskiej.<\/p>\n\n\n\n
Faszyzm narodzi\u0142 si\u0119 we W\u0142oszech 23 marca 1919 w dniu, w kt\u00f3rym Benito Mussolini za\u0142o\u017cy\u0142 Fasci Italiani di Combattimento. Braterstwo Walki wzi\u0119\u0142o swoj\u0105 nazw\u0119 od r\u00f3zg liktorskich (kt\u00f3re symbolizowa\u0142y si\u0142\u0119 jedno\u015bci, jedn\u0105 r\u00f3zg\u0119 mo\u017cna by\u0142o z\u0142ama\u0107, p\u0119ku\u00a0r\u00f3zg ju\u017c nie).<\/p>\n\n\n\n
Faszy\u015bci z za\u0142o\u017cenia nie posiadali programu ani nie przywi\u0105zywali wagi do programu. G\u0142oszone postulaty nie by\u0142y sta\u0142e, a ulega\u0142y modyfikacji, faszyzm by\u0142 ideologi\u0105 w ci\u0105g\u0142ej transformacji. Faszy\u015bci w swych dzia\u0142aniach nie odczuwali potrzeby teoretycznego uzasadnienia. Faszy\u015bci, je\u017celi g\u0142osili jakie\u015b postulaty, to by\u0142y one patriotyczne i lewicowe i mia\u0142y na celu: ekspansj\u0119 terytorialn\u0105 w rejonie Morza \u015ar\u00f3dziemnego i Ba\u0142kan\u00f3w, przyznanie praw wyborczych dla kobiet i od 18 roku \u017cycia, likwidacj\u0119 senatu, 8-godzinny dzie\u0144 pracy, udzia\u0142 robotnik\u00f3w w zarz\u0105dzaniu przedsi\u0119biorstwem, wysoki progresywny podatek od kapita\u0142u w celu wyw\u0142aszczenia, przej\u0119cie pewnych nieruchomo\u015bci ko\u015bcielnych, konfiskat\u0119 zysk\u00f3w z wojny. Dla faszyst\u00f3w wrogiem by\u0142o mieszcza\u0144stwo i lewica internacjonalistyczna, g\u0142oszone postulaty by\u0142y zawsze anty internacjonalistyczne i antyliberalne. Faszy\u015bci gardzili kapitalizmem i kultur\u0119 konsumpcjonistyczn\u0105 (przejawia\u0142o si\u0119 to np. w likwidacji supermarket\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n
W\u015br\u00f3d faszyst\u00f3w by\u0142o bardzo ma\u0142o antysemit\u00f3w i bardzo wielu \u017byd\u00f3w. Wielu \u017byd\u00f3w przedsi\u0119biorc\u00f3w i finansist\u00f3w finansowa\u0142o faszyst\u00f3w. Kochank\u0105 Mussoliniego by\u0142a \u017byd\u00f3wka. W marszu na Rzym bra\u0142o 200 \u017cyd\u00f3w. Antysemityzm by\u0142 obcy naturze faszyzmu. Faszyzm by\u0142 te\u017c oboj\u0119tny wobec homoseksualizmu.<\/p>\n\n\n\n
Ruch faszystowski tworzyli weterani wojenni, syndykali\u015bci (zwolennicy zrzeszania si\u0119 w zwi\u0105zkach zawodowych nie partiach, chwal\u0105cy kolektywy i strajki, d\u0105\u017c\u0105cy do obalenia kapitalizmu i przej\u0119cia w\u0142adzy przez syndykaty robotnicze), futury\u015bci (antymieszcza\u0144ska inteligencja techniczna), rewolucjoni\u015bci. Faszyzm by\u0142 ruchem m\u0142odych.<\/p>\n\n\n\n
Faszyzm by\u0142 atrakcyjny, bo odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 do ponad klasowego braterstwa, jedno\u015bci zakorzenionej na emocjach. Faszyzm by\u0142 atrakcyjniejszy od socjalizmu, socjali\u015bci w chwilach kryzysu dbali o interes tylko pracuj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n
Przej\u0119cie w\u0142adzy dzi\u0119ki demokratycznemu zwyci\u0119stwu poprzedzi\u0142a kl\u0119ska wyborcza faszyst\u00f3w. W samym ruchu trwa\u0142a walka o przyw\u00f3dztwo. Konkurentem Mussoliniego by\u0142 Gabriel D’Annunzio (walczy\u0142o on o dominacje W\u0142och na Ba\u0142kanach i okupowa\u0142 Fiume). D’Annunzio wymy\u015bli\u0142 teatralne przem\u00f3wienia, salut i faszystowski okrzyk bojowy (Eia, eia, eia, alala!).<\/p>\n\n\n\n
Faszy\u015bci zaskarbili sobie sympati\u0119 W\u0142och\u00f3w, broni\u0105c ich przed terrorem lewicy. W dolinie Padu socjali\u015bci terroryzowali i ekonomicznie eksploatowali w\u0142a\u015bcicieli upraw. W\u0142a\u015bciciele upraw zyskali pomoc od faszyst\u00f3w, faszy\u015bci zbrojnie zniszczyli socjalistyczn\u0105 dyktatur\u0119 (pomaga\u0142a im w tym finansowo i rzeczowo policja oraz wojsko). Faszy\u015bci i w\u0142a\u015bciciele odebrali r\u00f3wnie\u017c elektorat socjalistom, nadaj\u0105c ziemi\u0119 bezrolnym ch\u0142opom. Obrona posiadaczy ziemskich zrazi\u0142a do faszyzmu radyka\u0142\u00f3w, opu\u015bcili oni szeregi ruchu, a ich miejsce zaj\u0119li przedstawiciele posiadaczy, wojska i policji. W latach 1919 do 1922 partia faszystowska transformowa\u0142a z ruchu lewicowego na bardziej centrowy. W 1921 faszy\u015bci weszli do koalicji anty lewicowej w parlamencie. W latach 1920 -1922 w walkach na tle politycznym zgin\u0119\u0142o 600 faszyst\u00f3w i 2000 antyfaszyst\u00f3w. Od 1923 do 1926 1000 antyfaszyst\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Ju\u017c trzy lata po powstaniu w 1922 roku faszy\u015bci przej\u0119li na drodze demokratycznej w\u0142adz\u0119 we W\u0142oszech. Po przej\u0119ciu w\u0142adzy faszy\u015bci od razu poszli na kompromisy i zapomnieli o swoich radykalnych postulatach. Mussolini zdoby\u0142 dyktatorsk\u0105 w\u0142adz\u0119 na drodze demokratycznych wybor\u00f3w (66% mandat\u00f3w zdoby\u0142a partia faszystowska). Mussolini inaczej ni\u017c komuni\u015bci nie by\u0142 zainteresowany eksportem swojej rewolucji.<\/p>\n\n\n\n
W pierwszych latach swoich rz\u0105d\u00f3w faszy\u015bci prowadzili polityk\u0119 leseferyzmu liberalnego, redukowali interwencjonizm pa\u0144stwa w gospodark\u0119, upraszczali podatki, zmniejszali wydatki pa\u0144stwa, zr\u00f3wnowa\u017cyli bud\u017cet.<\/p>\n\n\n\n
Totalitaryzm faszystowski polega\u0142 na stopniowej ingerencji pa\u0144stwa we wszystkie dziedziny \u017cycia. Faszy\u015bci zlikwidowali podmiotowo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa. Pomimo ingerencji pa\u0144stwa faszystowski ruch m\u0142odzie\u017cowy z czasem zosta\u0142 zdominowany przez m\u0142odzie\u017c oboj\u0119tn\u0105 wobec faszyzmu a czasami nawet wrog\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Agresywno\u015b\u0107 faszyst\u00f3w objawi\u0142a si\u0119 w 1935 roku agresj\u0105 W\u0142och na Etiopie. Dopiero po 16 latach rz\u0105d\u00f3w, w 1938 faszy\u015bci wprowadzili ustawodawstwo z elementami rasistowskimi. Ustawy te dyskryminowa\u0142y \u017byd\u00f3w, zakazano mieszanych ma\u0142\u017ce\u0144stw, \u017bydom zakazano pracy w administracji. Wcze\u015bniej nie by\u0142o we W\u0142oszech antysemityzmu. W 1933 roku ameryka\u0144scy \u017bydzi uznawali rz\u0105dz\u0105cego ju\u017c 11 lat Mussoliniego za obro\u0144c\u0119 W\u0142och. W\u0142osi nie byli te\u017c zainteresowani wybuchem II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n
Mussoliniego obalili sami faszy\u015bci. 10 lipca 1943 roku Wielka Rada Faszystowska przywr\u00f3ci\u0142a monarchie, Duce zosta\u0142 aresztowany (odbili go komandosi niemieccy pod dow\u00f3dztwem Otto Skorzennego). Uwolniony Duce powo\u0142a\u0142 do \u017cycia W\u0142osk\u0105 Republik\u0119 Spo\u0142eczn\u0105, we W\u0142oszech rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wojna domowa (trwaj\u0105ca od 1944 do 1945).<\/p>\n\n\n\n
Od 1928 do 1933 do w\u0142oskiej partii faszystowskiej przyj\u0119to 4920 \u017byd\u00f3w, czyli ponad 10% w\u0142oskich \u017byd\u00f3w (informacja za artyku\u0142em Anny Ziarkowskiej \u201ePolityka Benito Mussoliniego wobec \u017byd\u00f3w w latach 1922-1943). Podczas holocaustu wi\u0119kszo\u015b\u0107 w\u0142oskich \u017byd\u00f3w prze\u017cy\u0142a (z 48.000 w\u0142oskich \u017byd\u00f3w zgin\u0119\u0142o 6.500, czyli mniej ni\u017c 15%). Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce tych \u017byd\u00f3w zabili nie w\u0142oscy faszy\u015bci a niemieccy narodowi socjali\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Antyfaszyzm zosta\u0142 powo\u0142any do \u017cycia przez Lenina i bolszewik\u00f3w na pocz\u0105tku lat dwudziestych XX wieku, prawie dwie dekady przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 i zbrodniami niemieckich narodowych socjalist\u00f3w. Powstanie antyfaszyzmu nie mia\u0142o nic wsp\u00f3lnego z ludob\u00f3jstwem dokonanym przez narodowych socjalist\u00f3w z Niemiec. Powodem powo\u0142ania przez komunist\u00f3w antyfaszyzmu by\u0142o to, \u017ce we W\u0142oszech faszy\u015bci (ruch stworzony przez by\u0142ego socjalist\u0119 Benito Mussoliniego) sta\u0142 si\u0119 dla komunist\u00f3w konkurencj\u0105 w walce o robotniczy elektorat.<\/p>\n\n\n\n
Faszy\u015bci postulowali ingerencje pa\u0144stwa we wszystkie dziedziny \u017cycia i zapewnili proletariatowi przywileje socjalne. Dla robotnik\u00f3w oferta faszyst\u00f3w by\u0142a atrakcyjniejsza od oferty komunist\u00f3w chc\u0105cych zniszczy\u0107 w\u0142osk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. Faszy\u015bci, odmiennie od komunist\u00f3w, nie chcieli niszczy\u0107 w\u0142oskiej kultury, rodzin, Ko\u015bcio\u0142a, pa\u0144stwa narodowego, ani likwidowa\u0107 w\u0142asno\u015bci prywatnej. Faszy\u015bci zyskiwali poparcie W\u0142och\u00f3w, bo zbudowali pa\u0144stwo opieku\u0144cze i zapewnili W\u0142ochom rozw\u00f3j gospodarczy.<\/p>\n\n\n\n
Pod has\u0142em antyfaszyzmu komuni\u015bci wierni sowietom, bolszewii, Leninowi i Stalinowi, wszystkich swoich przeciwnik\u00f3w politycznych nazywali faszystami \u2013 wszystkich poczynaj\u0105c od trockist\u00f3w, przez socjaldemokracje, a\u017c ko\u0144cz\u0105c na chadecji i narodowc\u00f3w. Faszyst\u0105 by\u0142 ka\u017cdy, kto nie by\u0142 komunist\u0105, i to takim, kt\u00f3ry by\u0142 wierny Moskwie.<\/p>\n\n\n\n
Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce w czasie Powstania Warszawskiego (kt\u00f3rego rocznice ostatnio obchodzili\u015bmy), w sierpniu 1944, faszy\u015bci byli wrogami nazist\u00f3w. Faszystowskie W\u0142ochy w\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 do wojny po stronie Niemiec w czerwcu 1940 roku. Jednak ju\u017c we wrze\u015bniu 1943 faszystowskie W\u0142ochy porzuci\u0142y Niemc\u00f3w i przy\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 do aliant\u00f3w (Amerykan\u00f3w, Brytyjczyk\u00f3w i Francuz\u00f3w). Sta\u0142o si\u0119 to po tym, jak Wielka Rada Faszystowska w lipcu 1943 odebra\u0142a w\u0142adze Benito Mussoliniemu. Skutkiem decyzji faszyst\u00f3w by\u0142o to, \u017ce faszystowscy w\u0142oscy \u017co\u0142nierze trafili do niemieckich oboz\u00f3w jenieckich, a teren faszystowskich Woch, nad kt\u00f3rym mieli kontrole Niemcy, znalaz\u0142 si\u0119 pod niemieck\u0105 okupacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n