Staro\u015b\u0107 to nieunikniony etap \u017cycia, a przez dynamiczny rozw\u00f3j medycyny staje si\u0119 on coraz d\u0142u\u017cszy. W ostatnim \u0107wier\u0107wieczu liczba os\u00f3b w wieku co najmniej 60 lat wzros\u0142a w spo\u0142ecze\u0144stwie o 7,5 punktu procentowego. Psycholodzy zaobserwowali, \u017ce u os\u00f3b starszych notuje si\u0119 wysokie ryzyko wyst\u0105pienia depresji. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni seniorzy borykaj\u0105 si\u0119 z problemem marginalizacji, kt\u00f3ry post\u0119puje stopniowo, pocz\u0105wszy od wycofania si\u0119 z pe\u0142nienia r\u00f3l spo\u0142ecznych i zaw\u0119\u017cenia kontakt\u00f3w mi\u0119dzyludzkich, po ograniczony dost\u0119p do wielu us\u0142ug, d\u00f3br czy instytucji, a\u017c do narastaj\u0105cej izolacji prowadz\u0105cej do niemal ca\u0142kowitego wycofania si\u0119 z \u017cycia spo\u0142ecznego.<\/p>\n
Bardzo istotnym wydarzeniem dotykaj\u0105cym ludzi w okresie starzenia si\u0119, jest \u015bmier\u0107 wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka. To traumatyczne do\u015bwiadczenie znajduje si\u0119 na pierwszym miejscu w\u015br\u00f3d czynnik\u00f3w stresogennych, kt\u00f3re drastycznie obni\u017caj\u0105 jako\u015b\u0107 \u017cycia. Ze wzgl\u0119du na wy\u017csz\u0105 \u015bredni\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia \u2013 problem wdowie\u0144stwa dotyczy g\u0142\u00f3wnie kobiet. Niepokoj\u0105ce s\u0105 r\u00f3wnie\u017c doniesienia, \u017ce w grupie os\u00f3b powy\u017cej 75 roku \u017cycia notuje si\u0119 najwy\u017csze wska\u017aniki samob\u00f3jstw w\u015br\u00f3d wszystkich grup wiekowych.<\/p>\n
Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce im bli\u017csze i bardziej satysfakcjonuj\u0105ce relacje z wnukami maj\u0105 seniorzy, tym rzadziej przejawiaj\u0105 symptomy depresji. Cz\u0119ste kontakty z najbli\u017csz\u0105 rodzin\u0105 mog\u0105 zast\u0119powa\u0107 te utracone w\u00a0wyniku \u015bmierci wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka czy przyjaci\u00f3\u0142. Psycholog Karolina Janowska podkre\u015bla, \u017ce za\u017cy\u0142e zwi\u0105zki mi\u0119dzypokoleniowe, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 obu stronom poczucie bycia akceptowanym i lubianym, wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puj\u0105 z\u00a0lepszym stanem zdrowia psychicznego. Badania prowadzone przez Ma\u0142gorzat\u0119 Halick\u0105 pokaza\u0142y, \u017ce zaburzone relacje z\u00a0dzie\u0107mi zwi\u0119kszaj\u0105 o\u015bmiokrotnie ryzyko niezadowolenia z\u00a0dorobku \u017cyciowego.<\/p>\n
Halina Zieli\u0144ska-Wi\u0119czkowska i Kornelia K\u0119dziora-Kornatowska w\u015br\u00f3d wielu czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na satysfakcj\u0119 z \u017cycia w okresie staro\u015bci wymieniaj\u0105: kondycj\u0119 fizyczn\u0105, subiektywn\u0105 ocen\u0119 stanu zdrowia, aktywno\u015b\u0107 \u017cyciow\u0105, poziom wykszta\u0142cenia, poczucie koherencji, optymizm \u017cyciowy i sytuacj\u0119 rodzinn\u0105. Badania wykaza\u0142y, \u017ce osoby maj\u0105ce bardziej optymistycznie podej\u015bcie do \u017cycia, lepiej oceniaj\u0105 sw\u00f3j stan zdrowia. Ponadto, przejawiaj\u0105 oni mniej objaw\u00f3w somatycznych, nie cierpi\u0105 z powodu zaburze\u0144 depresyjnych, nie odczuwaj\u0105 niepokoju i\u00a0najcz\u0119\u015bciej nie dotyka ich problem bezsenno\u015bci.<\/p>\n
W procesie przystosowania si\u0119 do staro\u015bci istotn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 zasoby osobiste i\u00a0spo\u0142eczne. Pewne dyspozycje osobowo\u015bciowe u\u0142atwiaj\u0105 adaptacj\u0119 do zmian zachodz\u0105cych w otoczeniu i wp\u0142ywaj\u0105 na jako\u015b\u0107 \u017cycia starszych os\u00f3b. R\u00f3wnie wa\u017cne s\u0105 cechy zwi\u0105zane z ocen\u0105 mo\u017cliwo\u015bci poradzenia sobie w sytuacjach kryzysowych, kt\u00f3re nierozerwalnie zwi\u0105zane s\u0105 z oczekiwaniami wobec w\u0142asnej przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n
Artyku\u0142 powsta\u0142 przy wsp\u00f3\u0142pracy z redakcj\u0105 czasopisma\u00a0Psychologiawpraktyce.pl<\/a>.<\/p>\n