Wiele zmian czeka w najbli\u017cszych latach polski sektor owocowo-warzywny. Rosn\u0105ce w si\u0142\u0119 rynki wschodnie (g\u0142\u00f3wnie Ukraina i Mo\u0142dawia) mog\u0105 odebra\u0107 prac\u0119 po\u0142owie Polak\u00f3w utrzymuj\u0105cych si\u0119 z sadownictwa i zatrudnionych w przetw\u00f3rstwie owoc\u00f3w.<\/p>\n
Bez wsparcia legislacyjnego i poszerzania rynk\u00f3w zbytu na produkty owocowe, Polska mo\u017ce utraci\u0107 pozycj\u0119 europejskiego lidera w produkcji i eksporcie soku zag\u0119szczonego oraz mro\u017conych owoc\u00f3w i warzyw.<\/p>\n
Powy\u017cszy scenariusz jest niestety realny. Polska jako najwi\u0119kszy w Europie i drugi na \u015bwiecie producent soku zag\u0119szczonego z jab\u0142ek (produkcja nawet 300 tys. ton rocznie, 90 proc. sprzedawane do UE) oraz pierwszy (lub drugi, w zale\u017cno\u015bci od sezonu) na kontynencie eksporter jab\u0142ek \u015bwie\u017cych (750 tys. ton w sezonie 2017\/18, a 1,1 mln ton w sezonie 2016\/17), swoj\u0105 mocn\u0105 pozycj\u0119 zawdzi\u0119cza umiej\u0119tno\u015bci utrzymania konkurencyjnych cen produkcji oraz jej jako\u015bci.<\/p>\n
Dzi\u0119ki przyjaznym warunkom rozwoju dla przetw\u00f3rstwa, nied\u0142ugo po wej\u015bciu do Unii Europejskiej mogli\u015bmy konkurowa\u0107 i wygra\u0107 z Niemcami: \u00f3wczesnym liderem na rynku jab\u0142ek i sok\u00f3w.<\/p>\n
Dzi\u015b coraz trudniej jest utrzyma\u0107 konkurencyjn\u0105 cen\u0119 naszych sok\u00f3w i owoc\u00f3w w eksporcie. Maj\u0105 na ni\u0105 wp\u0142yw lawinowo rosn\u0105ce koszty prowadzenia przedsi\u0119biorstw: si\u0119gaj\u0105ce 50 proc. podwy\u017cki cen energii dla odbiorcy komercyjnego w 2019 r., wy\u017csze ceny gazu (nawet do 30 proc.), paliwa (ok. 20 proc. w stosunku do roku ubieg\u0142ego), koszty pracy (wzrost o 8 proc. od 2017 r.) oraz wiele innych, jak koszty wody czy koszty administracyjne.<\/p>\n
Z takimi obci\u0105\u017ceniami nie b\u0119dzie \u0142atwo stawia\u0107 czo\u0142a Ukrainie, kt\u00f3ra od kilku lat inwestuje w przetw\u00f3rstwo oraz sady i w efekcie ju\u017c nied\u0142ugo zaleje Europ\u0119 jeszcze ta\u0144szymi owocami. To z kolei mo\u017ce doprowadzi\u0107 do upadku przynajmniej po\u0142owy polskich sad\u00f3w i przedsi\u0119biorstw przetw\u00f3rczych.<\/p>\n
W Polsce funkcjonuje oko\u0142o 30 firm i 50 r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci zak\u0142ad\u00f3w, zajmuj\u0105cych si\u0119 produkcj\u0105 sok\u00f3w zag\u0119szczonych, g\u0142\u00f3wnie z jab\u0142ek. Przy samej produkcji sok\u00f3w pitnych i zag\u0119szczonych znajduje w nich sta\u0142e zatrudnienie ponad 6,5 tys. os\u00f3b (6612 pracownik\u00f3w w 2017 r. wg PONT Info).<\/p>\n
Chc\u0105c przybli\u017cy\u0107 skal\u0119 bezrobocia, kt\u00f3re nast\u0105pi w wyniku potencjalnego kryzysu na rynku, nie mo\u017cna pomin\u0105\u0107 gospodarstw sadowniczych, dostarczaj\u0105cych przetw\u00f3rcom owoce na soki. Jest ich w Polsce, zgodnie z danymi GUS, ok. 280 tys., g\u0142\u00f3wnie mniejszych sad\u00f3w rodzinnych (w tym wi\u0119kszych ok. 100 tys.). Je\u015bli przegramy walk\u0119 z ta\u0144szymi owocami ze Wschodu, 50 proc. sadownik\u00f3w, a wi\u0119c przynajmniej 50 tys. os\u00f3b, r\u00f3wnie\u017c b\u0119dzie musia\u0142o liczy\u0107 si\u0119 z utrat\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a utrzymania.<\/p>\n
Do tej i tak niema\u0142ej liczby doda\u0107 nale\u017cy jeszcze pracownik\u00f3w firm zajmuj\u0105cych si\u0119 mro\u017ceniem owoc\u00f3w i warzyw<\/em>. \u2013 zaznacza\u00a0Andrzej Gajowniczek, prezes zarz\u0105du Krajowego Stowarzyszenia Przetw\u00f3rc\u00f3w Owoc\u00f3w i Warzyw.<\/strong>Zak\u0142ad\u00f3w ch\u0142odniczych jest na polskim rynku oko\u0142o 300. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich ju\u017c teraz dotkliwie odczuwa podwy\u017cki cen energii, niezb\u0119dnej do mro\u017cenia i przechowywania owoc\u00f3w. Nie zapominajmy r\u00f3wnie\u017c o innych sektorach powi\u0105zanych z przetw\u00f3rstwem i ch\u0142odnictwem: transporcie, produkcji opakowa\u0144, maszyn, \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin \u2013 to szacunkowo kolejne kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy pracownik\u00f3w nara\u017conych na utrat\u0119 zatrudnienia.<\/em>\u00a0\u2013 dodaje prezes KSPOiW.<\/p>\n Na tle innych sektor\u00f3w spo\u017cywczych produkcja zag\u0119szczonych sok\u00f3w zajmuje dopiero 34. pozycj\u0119 z 42. miejsc w zestawieniu dochodowo\u015bci bran\u017c sektora rolno-spo\u017cywczego wg stopy zysku operacyjnego (wynik: 2,76 proc., \u015brednia z ca\u0142ego sektora: 4,67 \u2013 dane PONT Info z 2017 r.). Ta nie najlepsza lokata potwierdza stosunkowo niskie mar\u017ce przetw\u00f3rc\u00f3w w por\u00f3wnaniu do handlu z odbiorcami. Jednak przetw\u00f3rcy owoc\u00f3w jako pracodawcy i podatnicy maj\u0105 niepodwa\u017calny wk\u0142ad w polsk\u0105 gospodark\u0119.<\/p>\n Z opracowanych przez GUS danych ze sprawozda\u0144 finansowych, z\u0142o\u017conych tylko przez podmioty z \u00a0bran\u017cy sokowniczej, zatrudniaj\u0105ce powy\u017cej 9 os\u00f3b, wynika, \u017ce w 2017 r. zap\u0142aci\u0142y one fiskusowi \u0142\u0105cznie 18,42 mln z\u0142 podatku dochodowego, a na podatki, c\u0142a, ubezpieczenia i inne \u015bwiadczenia firmy te ponios\u0142y \u0142\u0105czne nak\u0142ady w wysoko\u015bci 54,51 mln z\u0142.<\/p>\n Zgodnie z dost\u0119pnymi danymi z 2016 r., \u0142\u0105cznie firmy sokownicze wraz producentami mro\u017conych owoc\u00f3w i warzyw do bud\u017cetu pa\u0144stwa odprowadzi\u0142y 152 mln z\u0142 podatku VAT. W 2017 r. firmy te przeznaczy\u0142y 720,3 mln z\u0142 na inwestycje, a 230,15 mln z\u0142 na sk\u0142adki z tytu\u0142u ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych (z racji na rosn\u0105ce koszty pracy by\u0142o to o prawie 16 mln z\u0142otych wi\u0119cej ni\u017c jeszcze rok wcze\u015bniej).<\/p>\n Statystyczny Polak zjada obecnie ok. 11,5 kg jab\u0142ek na rok. Ilo\u015b\u0107 ta jeszcze 15 lat temu by\u0142a dwukrotnie wy\u017csza, niestety jednak polskie jab\u0142ka przegrywaj\u0105 w preferencjach konsumenckich z owocami po\u0142udniowymi. Sok\u00f3w owocowych pijemy ok. 14 l na osob\u0119 na rok, co daje zaledwie oko\u0142o 41 ml na osob\u0119 dziennie. Wyniki te nie s\u0105 spektakularne, ale nawet gdyby zosta\u0142y poprawione, sama krajowa konsumpcja nie pomo\u017ce nam zagospodarowa\u0107 wszystkich owoc\u00f3w w kraju.<\/p>\n Jeste\u015bmy mocno uzale\u017cnieni od rynk\u00f3w zagranicznych, na kt\u00f3re dostarczamy nasze zag\u0119szczone soki i owoce \u2013\u00a0<\/em>zaznacza\u00a0Julian Pawlak, prezes Stowarzyszenia Krajowa Unia Producent\u00f3w Sok\u00f3w.\u00a0<\/strong>Musimy stale oferowa\u0107 im produkt wysokiej jako\u015bci, w cenie konkurencyjnej do tej, kt\u00f3r\u0105 dyktuj\u0105 nie tylko globalni gracze (np. Chiny), ale te\u017c szybko rozwijaj\u0105ce si\u0119 nowe rynki: ukrai\u0144ski i mo\u0142dawski. Je\u015bli nie chcemy straci\u0107 naszej pozycji lidera na rzecz Ukrainy, a tym samym zachowa\u0107 miejsca pracy w przetw\u00f3rstwie i sadownictwie, powinni\u015bmy my\u015ble\u0107 perspektywicznie. Dlatego apelujemy do w\u0142adz o wprowadzanie rozwi\u0105za\u0144 legislacyjnych, kt\u00f3re wzmocni\u0105 polski sektor owocowo-warzywny. Potrzebna jest d\u0142ugofalowa strategia rozwoju dla ca\u0142ej bran\u017cy, a nie dora\u017ane dzia\u0142ania, nie rozwi\u0105zuj\u0105ce problem\u00f3w w d\u0142u\u017cszej perspektywie. Powinni\u015bmy d\u0105\u017cy\u0107 do tworzenia\u00a0 grup producenckich i sprzeda\u017cowych, profesjonalizowa\u0107 uprawy, a tak\u017ce poszerza\u0107 nasze rynki zbytu za granic\u0105 \u2013\u00a0<\/em>dodaje prezes KUPS.<\/p>\nCzy sta\u0107 nas na krach w przetw\u00f3rstwie?<\/strong><\/h4>\n
Picie sok\u00f3w nie wystarczy<\/strong><\/h4>\n