Przeci\u0119tny, niezbyt interesuj\u0105cy si\u0119 sztuk\u0105 cz\u0142owiek, niekoniecznie musi mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, \u017ce kilka z najcenniejszych i najbardziej kojarzonych obraz\u00f3w w historii, mo\u017cna zobaczy\u0107 w naszym kraju.<\/p>\n
Jad\u0105c na wycieczk\u0119 do Pary\u017ca, punktem obowi\u0105zkowym b\u0119dzie z pewno\u015bci\u0105 Luwr. Ka\u017cdy z polskich, i nie tylko polskich, turyst\u00f3w chce, cho\u0107 na chwil\u0119 zobaczy\u0107 kunszt Leonarda i u\u015bmiech Mony Lisy. Ale\u2026 przecie\u017c nie trzeba wyje\u017cd\u017ca\u0107 za granic\u0119, \u017ceby ujrze\u0107 dzie\u0142o mistrza! Nie wiedzia\u0142e\u015b? To koniecznie przeczytaj ten artyku\u0142, poniewa\u017c postaram si\u0119 podpowiedzie\u0107, jakie, funkcjonuj\u0105ce szeroko nawet w popkulturze obrazy, mo\u017cesz zobaczy\u0107, nie ruszaj\u0105c si\u0119 z Polski!<\/p>\n
Jest to tryptyk, kt\u00f3rego najbardziej kojarzonym elementem jest bez w\u0105tpienia jego \u015brodkowa cz\u0119\u015b\u0107. Sam obraz ma ju\u017c ponad pi\u0119\u0107set lat. Przez d\u0142ugi czas autor dzie\u0142a pozostawa\u0142 nieznany. Od samego pocz\u0105tku zwi\u0105zany z Gda\u0144skiem obraz, w\u0119drowa\u0142 po \u015bwiecie, l\u0105duj\u0105c m.in. we francuskim Luwrze. W trakcie drugiej wojny \u015bwiatowej sta\u0142 si\u0119 zdobycz\u0105 wojenn\u0105 \u2013 najpierw niemieck\u0105, potem radzieck\u0105. W Gda\u0144sku pojawi\u0142 si\u0119 ponownie pod koniec lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych i jest tam po dzi\u015b dzie\u0144. Jest to jedno z najbardziej znanych przedstawie\u0144 biblijnego s\u0105du ostatecznego. To arcydzie\u0142o zachwycaj\u0105ce swoj\u0105 szczeg\u00f3\u0142owo\u015bci\u0105 i z\u0142o\u017cono\u015bci\u0105. Cho\u0107 niemal ka\u017cdy z nas mia\u0142 okazj\u0119 widzie\u0107 S\u0105d Ostateczny Hansa Memlinga, to zg\u0142\u0119bienie wszystkich jego detali jest zadaniem na d\u0142ugie wizyty w gda\u0144skim muzeum.<\/p>\n
Monet to jedna z pierwszych postaci, kt\u00f3re kojarz\u0105 si\u0119 ka\u017cdemu z malarstwem. Wybitny impresjonista, znany ze swojej Impresji, wschodu s\u0142o\u0144ca, czy Nenufar\u00f3w. Podobnie jak S\u0105d Ostateczny, obraz szybko trafi\u0142 do Polski, wywieziono go w trakcie drugiej wojny \u015bwiatowej, a trafi\u0142 do naszego kraju z powrotem w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. Pla\u017ca w Pourville by\u0142a te\u017c bohaterk\u0105 historii rodem z opowie\u015bci kryminalnych, poniewa\u017c w 2000 roku zosta\u0142a skradziona, a odnalaz\u0142a si\u0119 dopiero 10 lat p\u00f3\u017aniej. Jak wida\u0107, jest to sprawa zaledwie sprzed kilku lat, wi\u0119c w gruncie rzeczy Pla\u017c\u0119 w Pourville Moneta mo\u017cemy ogl\u0105da\u0107 ponownie w Poznaniu dopiero od niedawna.<\/p>\n
Kolejna charakterystyczna posta\u0107 z dziej\u00f3w malarstwa, o kt\u00f3rej ka\u017cdy z nas s\u0142yszy nieraz w szkole. Manierysta El Greco na Ekstazie \u015bwi\u0119tego Franciszka przedstawia moment, w kt\u00f3rym tytu\u0142owy bohater otrzymuje od Boga stygmaty. Dzie\u0142o kryje w sobie wiele tajemnic, jak np. posta\u0107 osoby pozuj\u0105cej i jej charakterystyczne cechy wygl\u0105du, co jest od lat przedmiotem bada\u0144. Na sta\u0142e Ekstaza \u015bwi\u0119tego Franciszka znajduje si\u0119 w Siedlcach, w ostatnich latach wystawiana by\u0142a jednak r\u00f3wnie\u017c w Warszawie i Krakowie.<\/p>\n
Rembrandt, czyli kolejny autor, o kt\u00f3rym \u015bwiadomo\u015b\u0107 wychodzi znacznie poza muzealne sale, dzi\u0119ki jego Lekcji anatomii doktora Tulpa. W Polsce mo\u017cna podziwia\u0107 wi\u0119cej dzie\u0142 mistrza \u2013 a\u017c 3 obrazy oraz kilka grafik. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich, tak jak przytoczony powy\u017cej, najbardziej znany, Dziewczyna w ramie obrazu, znajduje si\u0119 w Warszawie. Jest to doskona\u0142a spu\u015bcizna ery baroku, a mo\u017cemy j\u0105 zobaczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c w naszym kraju.<\/p>\n
Rozpocz\u0119li\u015bmy od Luwru i Leonarda, na nim te\u017c sko\u0144czymy. Niekt\u00f3rzy pewnie niedowierzaj\u0105 i ci\u015bnie im si\u0119 na my\u015bl pytanie: \u201eTak ikoniczne dzie\u0142o w Polsce?!\u201d. Tak, obraz tego, chyba najbardziej znanego i najszerzej funkcjonuj\u0105cego w kulturze masowej malarza, mo\u017cemy zobaczy\u0107 tak\u017ce u nas. Dama z gronostajem, \u0142asiczk\u0105, czy nawet fretk\u0105, jak przypuszczano niegdy\u015b, znajduje si\u0119 w zbiorach w Krakowie. Od wiek\u00f3w znajdowa\u0142 si\u0119 w posiadaniu rodziny Czartoryskich. W trakcie II wojny \u015bwiatowej, jak wiele innych dzie\u0142 najwybitniejszych tw\u00f3rc\u00f3w, zosta\u0142 wywieziony z Polski. Powr\u00f3ci\u0142 do prawowitych posiadaczy po wojnie. Niedawno mo\u017cna by\u0142o us\u0142ysze\u0107 o damie z gronostajem w codziennych wydaniach wiadomo\u015bci w polskich mediach, gdy\u017c obraz zosta\u0142 odkupiony od Ksi\u0105\u017c\u0105t Czartoryskich przez Skarb Pa\u0144stwa.<\/p>\n
Nie musisz obje\u017cd\u017ca\u0107 ca\u0142ego \u015bwiata, aby m\u00f3c ujrze\u0107 dzie\u0142a najgenialniejszych, najwybitniejszych malarzy w dziejach ludzko\u015bci. Nic dziwnego, \u017ce wielu z nas nie ma nawet \u015bwiadomo\u015bci tego \u2013 nie ka\u017cdy z nas interesuje si\u0119 sztuk\u0105 wysok\u0105 i sp\u0119dza czas wolny w muzeach. S\u0105 jednak dzie\u0142a, kt\u00f3re powinni\u015bmy pozna\u0107 obowi\u0105zkowo. Je\u015bli zauwa\u017cy\u0142e\u015b wi\u0119c tu obrazy, kt\u00f3re widzia\u0142e\u015b wcze\u015bniej cho\u0107by w podr\u0119czniku szkolnym, czy fascynujesz si\u0119 postaciami, takimi jak Leonardo da Vinci, kt\u00f3ry by\u0142 kim\u015b znacznie wi\u0119cej ni\u017c tylko malarzem, to koniecznie poznaj, co oferuj\u0105 nam nasze, polskie muzea.<\/p>\n