Ministerstwo Zdrowia rozpocz\u0119\u0142o kampani\u0119 \u201eProfilaktyka \u2013 podaj dalej\u201d, przypominaj\u0105c o bezp\u0142atnych badaniach, z kt\u00f3rych wielu uprawnionych Polak\u00f3w wci\u0105\u017c nie korzysta. Najs\u0142absze wyniki dotycz\u0105 m.in. profilaktyki raka szyjki macicy i bada\u0144 przesiewowych jelita grubego.<\/p>\n\n\n
Profilaktyka medyczna ma niewdzi\u0119czn\u0105 cech\u0119: jej najwi\u0119kszy sukces polega na tym, \u017ce nic dramatycznego si\u0119 nie wydarza. Badanie wykonane na czas mo\u017ce wykry\u0107 chorob\u0119 wcze\u015bniej albo uspokoi\u0107 pacjenta, ale nie daje natychmiastowego efektu odczuwalnego tak jak leczenie b\u00f3lu czy infekcji. To jeden z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych wiele os\u00f3b odk\u0142ada badania mimo dost\u0119pnych program\u00f3w.<\/p>\n\n\n
We wrze\u015bniu Ministerstwo Zdrowia uruchomi\u0142o kampani\u0119 \u201eProfilaktyka \u2013 podaj dalej\u201d. Resort zach\u0119ca, aby nie tylko samemu korzysta\u0107 z bada\u0144, ale tak\u017ce przypomina\u0107 o nich bliskim. Dane opublikowane przy okazji kampanii pokazuj\u0105, \u017ce problem nie polega wy\u0142\u0105cznie na braku termin\u00f3w.<\/p>\n\n\n
Wed\u0142ug Ministerstwa Zdrowia w ci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch lat z programu profilaktyki raka piersi skorzysta\u0142o 32,77 proc. uprawnionych kobiet. Bezp\u0142atna mammografia w programie przys\u0142uguje kobietom od 45. roku \u017cycia w okre\u015blonych przedzia\u0142ach i zgodnie z zasadami programu.<\/p>\n\n\n
Oznacza to, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 uprawnionych w badanym okresie z programu nie skorzysta\u0142a. Powody mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne: obawa przed wynikiem, brak czasu, przekonanie o niskim ryzyku, trudno\u015bci organizacyjne albo zwyk\u0142e odk\u0142adanie decyzji.<\/p>\n\n\n
Jednocze\u015bnie resort podkre\u015bla, \u017ce dost\u0119p do termin\u00f3w jest szeroki. W sierpniu 2026 r. w systemie MojeIKP dost\u0119pnych by\u0142o ponad 384 tys. termin\u00f3w mammografii. Sama liczba wolnych miejsc nie rozwi\u0105zuje wi\u0119c problemu niskiej zg\u0142aszalno\u015bci.<\/p>\n\n\n
Jeszcze s\u0142abiej wygl\u0105da wykorzystanie programu profilaktyki raka szyjki macicy z testem HPV HR. Ministerstwo poda\u0142o, \u017ce skorzysta\u0142o z niego zaledwie 15,22 proc. uprawnionych kobiet.<\/p>\n\n\n
W tym przypadku r\u00f3wnie\u017c dost\u0119pno\u015b\u0107 termin\u00f3w by\u0142a du\u017ca. W sierpniu w MojeIKP widnia\u0142o ponad 445 tys. termin\u00f3w bada\u0144 HPV HR. R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy liczb\u0105 dost\u0119pnych wizyt a faktycznym udzia\u0142em pokazuje, \u017ce system zdrowia ma problem nie tylko z organizacj\u0105 \u015bwiadcze\u0144, lecz tak\u017ce z przekonaniem pacjent\u00f3w do korzystania z nich.<\/p>\n\n\n
Test HPV HR pozwala wykrywa\u0107 zaka\u017cenie typami wirusa brodawczaka ludzkiego zwi\u0105zanymi z wysokim ryzykiem rozwoju zmian nowotworowych. Nie jest diagnoz\u0105 raka, ale elementem profilaktyki, kt\u00f3ry pomaga wy\u0142apa\u0107 ryzyko na wcze\u015bniejszym etapie.<\/p>\n\n\n
Ministerstwo przywo\u0142a\u0142o tak\u017ce dane dotycz\u0105ce bada\u0144 przesiewowych raka jelita grubego. W 2025 roku na kolonoskopi\u0119 w ramach programu zg\u0142osi\u0142o si\u0119 oko\u0142o 15 proc. os\u00f3b uprawnionych.<\/p>\n\n\n
To badanie budzi szczeg\u00f3lnie du\u017co obaw. Cz\u0119\u015b\u0107 pacjent\u00f3w boi si\u0119 dyskomfortu, przygotowania do badania albo wyniku. Tymczasem jego znaczenie polega m.in. na mo\u017cliwo\u015bci wykrywania zmian przednowotworowych i wczesnych stadi\u00f3w choroby.<\/p>\n\n\n
W profilaktyce jelita grubego wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce problemy przez d\u0142ugi czas mog\u0105 nie dawa\u0107 wyra\u017anych objaw\u00f3w. Odk\u0142adanie badania do chwili, gdy pojawi\u0105 si\u0119 dolegliwo\u015bci, podwa\u017ca sens programu przesiewowego.<\/p>\n\n\n
Dlaczego odk\u0142adamy badania. Nie ma jednego powodu. Dla cz\u0119\u015bci os\u00f3b przeszkod\u0105 jest dost\u0119pno\u015b\u0107 plac\u00f3wki w najbli\u017cszej okolicy. Dla innych \u2013 praca, opieka nad bliskimi albo brak \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce nale\u017c\u0105 do grupy obj\u0119tej programem. Istotne s\u0105 te\u017c emocje.<\/p>\n\n\n
Badanie profilaktyczne wykonywane bez objaw\u00f3w wymaga innego sposobu my\u015blenia ni\u017c wizyta u lekarza z konkretn\u0105 dolegliwo\u015bci\u0105. Trzeba podj\u0105\u0107 dzia\u0142anie w\u0142a\u015bnie wtedy, gdy cz\u0142owiek czuje si\u0119 zdrowy. Psychologicznie \u0142atwo uzna\u0107, \u017ce mo\u017cna to zrobi\u0107 p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n
Dlatego kampania Ministerstwa stawia na prost\u0105 zasad\u0119: sprawd\u017a dost\u0119pne badania i przeka\u017c informacj\u0119 komu\u015b bliskiemu. Przypomnienie od cz\u0142onka rodziny czy znajomego mo\u017ce by\u0107 skuteczniejsze ni\u017c kolejny og\u00f3lny komunikat.<\/p>\n\n\n
Gdzie sprawdzi\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 badania. Najprostszym punktem startowym jest Internetowe Konto Pacjenta i aplikacja MojeIKP. W zale\u017cno\u015bci od programu mo\u017cna tam znale\u017a\u0107 informacje o dost\u0119pnych \u015bwiadczeniach i terminach. Warto te\u017c pyta\u0107 lekarza podstawowej opieki zdrowotnej o badania odpowiednie do wieku i czynnik\u00f3w ryzyka.<\/p>\n\n\n
Nie ka\u017cdy potrzebuje tych samych bada\u0144 w tym samym momencie. Programy przesiewowe maj\u0105 okre\u015blone kryteria, a osoby obci\u0105\u017cone dodatkowymi czynnikami ryzyka mog\u0105 wymaga\u0107 indywidualnej \u015bcie\u017cki.<\/p>\n\n\n
Wrzesie\u0144 jako \u201emiesi\u0105c profilaktyki\u201d jest wi\u0119c przede wszystkim pretekstem, \u017ceby sprawdzi\u0107, co zosta\u0142o od\u0142o\u017cone. Statystyki mammografii, test\u00f3w HPV i kolonoskopii pokazuj\u0105, \u017ce problem jest realny. Polska nie potrzebuje kolejnej kampanii, kt\u00f3ra sko\u0144czy si\u0119 na plakacie. Potrzebuje wi\u0119kszej liczby os\u00f3b, kt\u00f3re faktycznie zapisz\u0105 termin i pojawi\u0105 si\u0119 na badaniu.<\/p>\n\n\n
Profilaktyka nie ko\u0144czy si\u0119 na trzech programach. Mammografia, HPV i kolonoskopia s\u0105 mocno eksponowane, bo dotycz\u0105 nowotwor\u00f3w o du\u017cym znaczeniu zdrowotnym. Nie s\u0105 jednak jedynymi dzia\u0142aniami profilaktycznymi. Regularny pomiar ci\u015bnienia, kontrola glikemii i lipid\u00f3w, bilanse zdrowia, szczepienia oraz ocena ryzyka chor\u00f3b sercowo-naczyniowych r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 wykrywa\u0107 problemy zanim pojawi\u0105 si\u0119 ci\u0119\u017ckie objawy.<\/p>\n\n\n
Kluczowe jest dopasowanie bada\u0144 do wieku, p\u0142ci, wywiadu rodzinnego i chor\u00f3b przewlek\u0142ych. Uniwersalna lista \u201edziesi\u0119ciu bada\u0144 dla ka\u017cdego\u201d mo\u017ce brzmie\u0107 atrakcyjnie, ale nie zast\u0105pi indywidualnej oceny.<\/p>\n\n\n
Warto te\u017c pami\u0119ta\u0107 o profilaktyce stylu \u017cycia. Aktywno\u015b\u0107 fizyczna, ograniczenie palenia i nadmiernego spo\u017cycia alkoholu, sen oraz prawid\u0142owa masa cia\u0142a wp\u0142ywaj\u0105 na ryzyko wielu chor\u00f3b. Badanie nie kompensuje wieloletnich szkodliwych nawyk\u00f3w, ale mo\u017ce pom\u00f3c wcze\u015bnie zauwa\u017cy\u0107 ich konsekwencje.<\/p>\n\n\n
Najtrudniejszy jest pierwszy krok. Ministerialne has\u0142o kampanii trafnie wskazuje na barier\u0119 psychologiczn\u0105. Um\u00f3wienie badania wymaga decyzji, p\u00f3\u017aniej trzeba znale\u017a\u0107 termin i rzeczywi\u015bcie pojawi\u0107 si\u0119 w plac\u00f3wce. Wiele os\u00f3b zatrzymuje si\u0119 na pierwszym etapie.<\/p>\n\n\n
Dlatego skuteczne programy powinny maksymalnie upraszcza\u0107 zapis. Je\u017celi pacjent ma w telefonie list\u0119 dost\u0119pnych termin\u00f3w i mo\u017ce wybra\u0107 plac\u00f3wk\u0119 bez wielokrotnych telefon\u00f3w, prawdopodobie\u0144stwo wykonania badania ro\u015bnie.<\/p>\n\n\n
Drugim elementem jest przypomnienie. SMS, powiadomienie w aplikacji albo informacja od lekarza rodzinnego mo\u017ce mie\u0107 wi\u0119ksze znaczenie ni\u017c og\u00f3lna kampania reklamowa.<\/p>\n\n\n
Statystyki pokazuj\u0105, \u017ce istnieje du\u017cy niewykorzystany potencja\u0142. Setki tysi\u0119cy dost\u0119pnych termin\u00f3w nie maj\u0105 warto\u015bci, je\u015bli pacjenci z nich nie korzystaj\u0105. Profilaktyka zaczyna dzia\u0142a\u0107 dopiero w chwili, gdy wolny termin zamienia si\u0119 w wykonane badanie.<\/p>\n\n\n
gov.pl: https:\/\/www.gov.pl\/web\/zdrowie\/profilaktyka—podaj-dalej–ruszyla-ogolnopolska-kampania-na-rzecz-zdrowia-polakow<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ministerstwo Zdrowia rozpocz\u0119\u0142o kampani\u0119 \u201eProfilaktyka \u2013 podaj dalej\u201d, przypominaj\u0105c o bezp\u0142atnych badaniach, z kt\u00f3rych wielu uprawnionych Polak\u00f3w wci\u0105\u017c nie korzysta. Najs\u0142absze wyniki dotycz\u0105 m.in. profilaktyki raka szyjki macicy i bada\u0144 przesiewowych jelita grubego.<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":12801,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[],"class_list":["post-12802","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zdrowie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12802","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12802"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12802\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12919,"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12802\/revisions\/12919"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12801"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12802"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12802"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/strefawolnejprasy.pl\/swp-new\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12802"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}