Wiadomości będą wysyłane raz w tygodniu, na koniec tygodnia. Adresy e-mail będą wykorzystywanie jedynie do mailingów w ramach Strefy Wolnej Prasy. Nie będą przedmiotem sprzedaży innym podmiotom.

Jesteś tutaj:
Home > Bezpieczeństwo > Wywiad Cywilny Polski Ludowej – rozmowa z dr. Witoldem Bagieńskim z Archiwum IPN

Wywiad Cywilny Polski Ludowej – rozmowa z dr. Witoldem Bagieńskim z Archiwum IPN

Panie Doktorze, uprzejmie dziękuję, że znalazł Pan czas na udzielenie wywiadu naszemu portalowi. Miałem okazję uczestniczyć w wieczorze autorskim Pana nowej dwutomowej książki „Wywiad Cywilny Polski Ludowej w latach 1945-1961”. Byłem pod dużym wrażeniem ogromnego zainteresowania i pełnej sali słuchaczy w IPN. W promocji, którą prowadził dr Władysław Bułhak, uczestniczyli wybitni eksperci, jak prof. dr hab. Andrzej Paczkowski oraz dr hab. Sławomir Cenckiewicz. Z sali padła cała masa pytań.

 

MP: Co było dla Pana najtrudniejsze przy pisaniu tego dwutomowego dzieła?

Dr WB: Moja publikacja o wywiadzie PRL to rozbudowana wersja rozprawy doktorskiej pod tym samym tytułem. Kiedy zaczynałem ją pisać miała być zupełnie inna i obejmować okres od 1954 do 1970 r. Wydawało mi się wówczas, że o latach czterdziestych nie da się napisać zbyt wiele, ponieważ dokumentacja archiwalna z tego okresu zachowała się w stanie szczątkowym. Kiedy rozpocząłem pisanie musiałem jednak uwzględnić opis tych pierwszych lat. Po jakimś czasie, z pewnym zaskoczeniem stwierdziłem, że tych najstarszych akt wcale nie jest tak mało jak początkowo sądziłem. Mimo braku wielu absolutnie podstawowych dokumentów, takich jak sprawozdania z działalności, plany pracy, protokoły z narad, czy teczki zagranicznych przedstawicielstw wywiadu, czyli rezydentur, byłem w stanie zrekonstruować wiele wydarzeń. Przypominało to nieco pracę archeologa – było żmudne i czasochłonne, ale po pewnym czasie zaczęło przynosić ciekawe efekty. Pewnym utrudnieniem było też to, że ze względu na moje obowiązki związane z pracą w archiwum IPN uczestniczyłem w innych projektach wydawniczych i niekiedy jedyny czas, którym dysponowałem był mój czas wolny, czyli wieczory, weekendy i urlopy. Niemniej jednak poszukiwanie informacji i dokumentów oraz praca nad źródłami to moje hobby, więc udawało mi się łączyć przyjemne z pożytecznym.

MP: Jaki wpływ na Pana książkę miało odtajnienie zbioru zastrzeżonego IPN?

Dr WB: Mimo że dokumentacja, która znajdowała się w byłym Zbiorze Zastrzeżonym IPN dotyczyła przede wszystkim dwóch ostatnich dekad PRL, znajdowały się w nim również dokumenty starsze. Kiedy pisałem moją książkę bardzo przydatne były dla mnie teczki osobowe funkcjonariuszy, które odtajniono w latach 2007-2008, a także pojedyncze sprawy operacyjne, które ujawniono po tej dacie. Prawdziwym przełomem była jednak nowelizacja ustawy o IPN z 2016 r. oznaczająca likwidację tego zbioru. Chociaż w tym czasie moja książka była już w zasadzie napisana, zdecydowałem się poczekać z jej publikacją, aby móc skorzystać z nowych archiwaliów. Na przełomie 2016 i 2017 r. Agencja Wywiadu odtajniła m.in. dużą kolekcję mikrofilmów, wśród których odnalazłem bardzo wiele spraw operacyjnych, których od dawna poszukiwałem. Po pewnym czasie zdjęto również klauzule z rozkazów personalnych, które również stanowiły dla mnie bardzo przydatne źródło wiedzy o przesunięciach kadrowych w jednostce. Dzięki uczestnictwu w pracach związanych z likwidacją byłego Zbioru Zastrzeżonego i wprowadzeniu odtajnionej dokumentacji do jawnego zasobu Archiwum IPN miałem niepowtarzalną szansę uzupełnić posiadaną wiedzę i dopracować niektóre fragmenty mojej książki. Dziś mam poczucie, że warto było poczekać, ponieważ dzięki temu mogłem wykorzystać właściwie całość dokumentacji jaka była dostępna.

MP: Jaka była rola służb rosyjskich w rozbijaniu środowisk polonijnych? Czy w jakimś kraju miało to szczególne nasilenie?

Dr WB: Służby sowieckie interesowały się przede wszystkim emigracją rosyjską oraz tzw. nacjonalistycznymi mniejszościami narodowymi, czyli przedstawicielami ukraińskiej, litewskiej, łotewskiej, czy też białoruskiej emigracji. Kwestie związane ze zwalczaniem naczelnych władz RP i polskiego uchodźstwa były domeną organów bezpieczeństwa Polski Ludowej. Analogicznie było z resztą w przypadku innych krajów bloku, jak choćby Czechosłowacji, Bułgarii, czy też Węgier. Pewne mechanizmy działania mające na celu dezintegrację tych środowisk były zbliżone do siebie. Oczywiście nie można całkowicie wykluczyć, że wśród polskiej diaspory na Zachodzie były osoby zwerbowane do współpracy przez wywiad lub kontrwywiad Związku Sowieckiego, jednak z powodu braku miarodajnych źródeł trudno powiedzieć coś więcej na ten temat. Natomiast o tym jak wywiad Polski Ludowej walczył z polskimi emigrantami napisałem w mojej książce. Ze względu na to, że było to wówczas jedno z najważniejszych, o ile nie najważniejsze zadanie, było co analizować.

MP: Czy wywiad PRL brał udział w odzyskiwaniu polskiego złota?

Dr WB: Trudno mówić o „odzyskiwaniu polskiego złota” w sytuacji kiedy dysponowały nim legalne polskie władze, a odebrały je władze uzurpatorskie, narzucone przez obcy kraj. Operacja ta była jednak dziełem wywiadu wojskowego Polski Ludowej, a nie wywiadu MBP. Nie byłaby ona możliwa, gdyby nie zdrada prominentnych oficerów Polskich Sił Zbrojnych Stanisława Tatara, Mariana Utnika i Stanisława Nowickiego. Pisali na ten temat m.in. Jerzy Poksiński i Sławomir Cenckiewicz. Z tego co wiem historia ta zostanie również przedstawiona przez prof. Andrzeja Paczkowskiego, który przygotowuje monografię na temat działalności obu wywiadów Polski Ludowej w latach czterdziestych. Myślę, że warto na nią czekać.

MP: Jak często zdarzało się, że daną sprawą zajmowały się różne wywiady, albo nawet różne wydziały w danej instytucji?

Dr WB: Koordynacja działań, nawet w obrębie jednej jednostki często bywała problemem. Teoretycznie odpowiadała za to dyrekcja, ale w praktyce nie zawsze to się udawało. Formalny podział zadań pomiędzy wywiadem cywilnym i wojskowym był jasno określony. Ujmując sprawę w bardzo dużym uproszczeniu pierwszy z nich był odpowiedzialny za prowadzenie wywiadu politycznego, neutralizowanie środowisk uznanych za wrogie wobec Polski Ludowej, ochronę placówek zagranicznych oraz zbieranie informacji na temat ekonomii, nauki i techniki. Drugi interesował się sprawami obronności, techniką wojskową, rozpoznaniem armii przeciwników i terenu ewentualnych działań wojennych. Obie służby poszukiwały swoich współpracowników w kraju i za granicą. Niekiedy w tych samych środowiskach. To czasem prowadziło do konfliktów lub wzajemnego wchodzenia sobie w drogę. Niemniej jednak obie służby działały na rzecz jednych władz państwowych i w systemie organów bezpieczeństwa państwa miały się uzupełniać a nie zwalczać. Niezależnie od wzajemnych sympatii i animozji pomiędzy ich pracownikami były one skazane na współistnienie oraz współdziałanie.

MP: Jaki był wpływ studiów w Moskwie na awanse w służbach PRL? Czy są znane jakieś spektakularnie szybkie kariery?

Dr WB: W całej historii wywiadu cywilnego PRL oficerowie tej jednostki wzięli udział jedynie w dwóch kursach w Związku Sowieckim. Pierwszy z nich odbył się w latach 1954-1955, drugi 1955-1956. Uczestniczyli w nich funkcjonariusze, którzy w większości wypadków byli spoza wywiadu, ale byli traktowani jako perspektywiczni. Liczono na to, że po odpowiednim przeszkoleniu będą w stanie wzmocnić kadrę departamentu. W kilku przypadkach rzeczywiście tak było. Dwóch z nich piastowało później stanowiska wicedyrektorów, kilku innych zostało naczelnikami. Z drugiej strony część zawiodła pokładane w nich nadzieje. Trudno jednak powiedzieć, czy nie było to po prostu wynikiem ich predyspozycji osobistych i osiągnięć w pracy operacyjnej, a nie zasługą sowieckich wykładowców.

MP: Jak postrzegano osoby pochodzenia żydowskiego w służbach PRL?

Dr WB: W pierwszych latach po wojnie funkcjonariusze pochodzenia żydowskiego byli bardzo liczną grupą pracowników wywiadu. Być może najliczniejszą w całym resorcie. Powodów tego stanu rzeczy było kilka. W moim przekonaniu najważniejszym z nich było to, że zdecydowana większość z nich była zaangażowana w działalność w ruchu komunistycznym już od międzywojnia. Wielu z nich należało do zachodnioeuropejskich partii komunistycznych, uczestniczyło w wojnie domowej w Hiszpanii, czy też komunistycznym ruchu oporu. Niektórzy wyjechali z Polski w tak młodym wieku, że język polski nie był ich pierwszym językiem. Znali jednak zasady pracy konspiracyjnej oraz realia życia na Zachodzie, co było bardzo ważne w pracy wywiadu. Na skutek kolejnych reorganizacji i czystek, w tym zwłaszcza tej, do której doszło na początku lat sześćdziesiątych, odeszli lub zostali zwolnieni ze służby. Jak można przypuszczać było to wynikiem nacisków ze strony sowieckiej, a zarazem rezultatem stopniowej zmiany profilu kadry wywiadowczej. Od drugiej połowy lat pięćdziesiątych w Departamencie I MSW główną rolę zaczęli odgrywać młodzi ludzie, absolwenci studiów wyższych, którzy byli dynamiczniejsi i mniej roszczeniowi niż starsza kadra. Podobnie było z resztą i w pozostałych jednostkach SB.

MP:  Jaką opinię miał polski wywiad PRL w krajach zachodnich?

Dr WB: Trudno odpowiedzieć na to pytanie, ponieważ wątki związane z działalnością wywiadu PRL pojawiają się w zachodnich publikacjach na temat „zimnej wojny” stosunkowo rzadko. Na ogół sprowadzają się do opisu pojedynczych wydarzeń lub krótkich wzmianek na temat osób. Refleksje o szerszym charakterze spotyka się stosunkowo rzadko. Wywiad PRL jest w nich traktowany jako jedna z organizacji podległych służbom sowieckim i działająca na ich rzecz. Za jedną z najbardziej znaczących informacji zawartych w anglosaskiej literaturze uważam ujawnienie przez cenionego brytyjskiego badacza Christophera Andrew, autora „autoryzowanej” historii brytyjskiego kontrwywiadu, że pod koniec lat pięćdziesiątych MI-5 udało się zdemaskować ponad 30 agentów wywiadu PRL. Część z nich przewerbowano i byli oni wykorzystywani w działaniach skierowanych m.in. przeciwko londyńskiej rezydenturze Departamentu I MSW. Według brytyjskiego historyka schyłek lat pięćdziesiątych był „prawdziwą klęską polskiej agentury. Komunistyczni agenci Warszawy ponieśli wówczas bezprecedensową porażkę, jakiej nie poniósł potem żaden z wywiadów bloku wschodniego”. Jak doszło do tych wydarzeń – nie wiadomo. Być może miały one związek z brytyjskim „kretem” w peerelowskim wywiadzie. Według dziennikarza Toma Bowera MI-6 udało się zwerbować wysokiego rangą oficera Departamentu I MSW. Miał on nosić pseudonim „Noddy” i mieć dostęp do ważnej i głęboko skrywanej wiedzy o działalności tej służby. Kto wie, być może za jakiś czas brytyjskie służby zdecydują się na odtajnienie dokumentów dotyczących tych niezmiernie ciekawych kwestii.

MP: Panie Doktorze, jeszcze raz bardzo serdecznie dziękuję za poświęcony czas i życzę dalszych sukcesów w kolejnych badaniach oraz wydawaniu kolejnych publikacji. Oczywiście zachęcamy naszych czytelników do zakupu Pana publikacji.

Dr WB: Dziękuję uprzejmie, pozdrawiam wszystkich czytelników Strefy Wolnej Prasy.

Wywiad przeprowadził Mariusz Paszko
Zdjęcie: Archiwum IPN – ipn.gov.pl

Mariusz Paszko
Redaktor Naczelny - wywiady, historia, gospodarka, wiedza, technologie.

Podobne

Leave a Reply

150 odpowiedzi na “Wywiad Cywilny Polski Ludowej – rozmowa z dr. Witoldem Bagieńskim z Archiwum IPN”

  1. В строительстве часто применяют щебень, что не удивительно. Щебень используется при создании бетона, при сооружении домов и зданий производственного назначения, а также применяется при строительстве дорог и железнодорожных путей, подробнее на сайте teletap.org

  2. С наступлением теплой погоды многие стремятся выехать за город, на дачу и отдохнуть от суеты большого города, подробнее на сайте sovet-sadovody.ru

  3. Многие хотят иметь белоснежную улыбку. Для этой цели используются керамические виниры на зубы, подробнее на сайте echudo.ru

  4. Многие компании и организации не хотят иметь собственный автопарк. Поэтому, им легче воспользоваться услугами аренды автомобилей с водителем. Подробнее читайте на сайте divolog.ru

  5. Многие люди желают оформить ООО. В Санкт-Петербурге такими услугами занимается компания «Бизнес эксперт», подробнее на сайте http://izjum.ru

  6. I love your blog.. very nice colors & theme. Did you make this website yourself or did you hire someone to do it for you? Plz respond as I’m looking to design my own blog and would like to know where u got this from. many thanks

  7. Simply desire to say your article is as amazing. The clearness in your post is
    simply nice and i could assume you’re an expert on this subject.
    Well with your permission let me to grab your RSS
    feed to keep up to date with forthcoming post. Thanks a million and please
    keep up the rewarding work.

  8. naturally like your web site however you need to test the spelling on several of your posts.
    A number of them are rife with spelling problems and I in finding it
    very troublesome to inform the truth then again I will definitely come again again.

  9. Superb blog! Do you have any helpful hints for aspiring writers?

    I’m hoping to start my own blog soon but I’m a little
    lost on everything. Would you suggest starting with a free platform like WordPress or
    go for a paid option? There are so many choices out there that I’m totally overwhelmed ..
    Any recommendations? Appreciate it!

  10. I simply want to tell you that I’m all new to weblog and actually savored this web page. Probably I’m likely to bookmark your site . You definitely have fantastic articles and reviews. Many thanks for revealing your web site.

  11. I truly wanted to write a brief note so as to say thanks to you for the stunning secrets you are sharing here. My extensive internet investigation has at the end of the day been paid with pleasant suggestions to share with my friends and family. I would repeat that we readers actually are unequivocally blessed to live in a very good network with many brilliant individuals with very helpful techniques. I feel somewhat grateful to have encountered your entire webpages and look forward to some more pleasurable minutes reading here. Thank you once more for everything.

  12. The the next time I just read a blog, I am hoping who’s doesnt disappoint me around that one. After all, It was my solution to read, but I just thought youd have some thing interesting to convey. All I hear is often a lot of whining about something that you could fix should you werent too busy seeking attention.

  13. I precisely wanted to thank you so much once again. I’m not certain what I might have used without the suggestions documented by you concerning such topic. This has been an absolute horrifying circumstance in my circumstances, however , looking at a well-written mode you processed that forced me to jump with gladness. Now i am thankful for the guidance and thus hope you are aware of a great job you happen to be undertaking instructing people by way of your web blog. I am sure you haven’t encountered any of us.

  14. After study some of the blog articles with your site now, and that i really appreciate your means of blogging. I bookmarked it to my bookmark web site list and will be checking back soon. Pls have a look at my web-site as well and figure out how you feel.

  15. Gday here, just became receptive to your post through Bing, and realized that it is genuinely informational. I’ll value in the event you keep up this informative article.

  16. Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

  17. It is actually mostly close to impossible to encounter well-advised men or women on this subject, nevertheless you look like you are familiar with which you’re talking about! Thanks A Lot

  18. You really make it seem really easy with your presentation but I find this topic to be really something that I think I might by no means understand. It sort of feels too complicated and extremely extensive for me. I am looking forward in your next publish, I¦ll try to get the cling of it!

  19. Сотрудники Университета Индианы обнаружили, что тучным пожилым людям тренировка памяти помогла меньше по сравнению с теми, кто имел нормальный вес, подробнее на сайте http://dom-lady.ru

  20. Больше всего россиян, склонных рисковать денежными накоплениями, живут в Москве, Подмосковье, Петербурге и Свердловской области, показало исследование, проведенное инвестиционным сервисом Yammi, имеющееся в распоряжении РИА Новости, подробнее на сайте hayastannews.com

  21. С курортов на западе и юго-востоке Франции эвакуируют туристов. Причиной стало наводнение, сильнейшее за последние десять лет – ему присвоен «оранжевый» уровень опасности, подробнее на сайте gturs.com

  22. Гипертония – это порок многих современных людей. Далеко не все ответственно относятся к гипертонической болезни, хотя её последствия не уступают онкологическим заболеваниям, подробнее на сайте ladysarafan.ru

  23. Салат «Белая береза» пользуется особой популярностью, так как блюдо имеет презентабельный вид, отличается особым вкусом и готовится из простых продуктов за короткое время, подробнее на сайте xozyaika.com

  24. Гарантийный срок хранения, определенный производителем, составляет от 5 до 10 лет, с учетом вида используемого полотна, подробнее на сайте blitz-remont.ru

  25. В давние времена кулебяку подавали к столу только по праздникам. Красивые пироги готовили с различными начинками, а тесто было невероятно тоненьким, поскольку таков главный принцип кулебяки, подробнее на сайте zonakulinara.ru

  26. Для того чтобы определиться с материалами для изготовления мебели и подходящей фурнитурой, необходимо понять для чего нужна мебель, подробнее на сайте montazhnik02.ru

  27. Пожелав добра адресату-женщине в ироничной форме, остроумные, в карман за словцом не лезущие друзья и родственники порадуют не только ее, но и тех, кто рядом, подробнее на сайте nalatty.com

  28. В строительстве часто применяют щебень, что не удивительно. Щебень используется при создании бетона, при сооружении домов и зданий производственного назначения, а также применяется при строительстве дорог и железнодорожных путей, подробнее на сайте teletap.org

  29. Hairstyles for Short Hair With Bangs and Layers, Have a peek at our selection of best short layered haircuts! These cute hairstyles. Make your bob unique with bangs, wispy layers and a sun-kissed balayage. https://www.beautiesstudio.com/hairstyles-for-short-hair-with-bangs-and-layers/ Want to create a celebrity hair look on a daily basis? Try these five easy hairstyles for short hair with bangs and layers to get a red carpet look. Beauties Studio, We generally take a gander at the most recent hairdos for you and add them to our site. Short haircuts that emerge among.

  30. Цвета, такие как синий и красный, не просто влияют на настроение, но могут управлять сосредоточенностью и творческим потенциалом человека, подробнее на сайте ladyup.ru

  31. Ухаживать за кожей лица крайне важно, чтобы не только выглядеть красиво, но, а также замедлить процесс ее старения, подробнее на сайте tvoi-noski.ru

  32. Great post. I was checking continuously this
    blog and I’m impressed! Extremely useful information specially the ultimate part 🙂 I handle such info a lot.
    I used to be looking for this particular info for a long time.
    Thank you and best of luck.

  33. I simply want to tell you that I am just very new to blogging and truly savored you’re page. Almost certainly I’m want to bookmark your blog . You absolutely come with very good article content. Regards for sharing your web-site.

  34. Выбрать хорошую косметику — тот еще квест. Нужно и с цветом попасть в цель, и для кожи продукты правильно подобрать, подробнее на сайте ladystory.ru

  35. Кухонные и ванные столешницы должны отличаться красивым дизайнерским исполнением, прочностью и долговечностью, подробнее на сайте akro-spb.ru

  36. Люди, которые утрачивают из-за травмы или болезни способность самостоятельно передвигаться сейчас могут не чувствовать себя неполноценным или испытывать какой-либо дискомфорт во время передвижения в различных местах, подробнее на сайте dumainfo.ru

  37. Сейчас девушки и женщины женские спортивные костюмы приобретают не только для того, чтобы носить в спортзалы, но так, же на природу, прогулку или в школу, подробнее на сайте womanmaniya.ru

  38. I’m truly enjoying the design and layout of your website.
    It’s a very easy on the eyes which makes it much more
    enjoyable for me to come here and visit more often. Did you hire
    out a developer to create your theme? Exceptional work!

  39. I truly love your site.. Great colors & theme. Did you make this web site yourself? Please reply back as I’m looking to create my own personal blog and would love to know where you got this from or exactly what the theme is called. Appreciate it!

  40. Short haircuts for ladies with round faces, know the cutest short haircuts which look best on your round face shape. The best short haircuts for ladies with round faces. One thing for sure pixie cuts and bob hairstyles are hair trends of recent years. There are a lot of bob haircuts for short hairdos that you can choose. Short haircuts for round faces exist to help slim a feature that makes many women self conscious. Take this idea as a basic one when styling your short hair for a super flattering look. It’s believed that hairstyles with rounded shapes aren’t good for round faces.

  41. I’m amazed, I have to admit. Seldom do I come across a blog that’s both equally educative and engaging, and without a doubt, you’ve hit the nail on the head. The issue is an issue that not enough people are speaking intelligently about. I am very happy I came across this during my search for something regarding this.

  42. I’m amazed, I have to admit. Seldom do I encounter a blog that’s equally educative and amusing, and without a doubt, you’ve hit the nail on the head. The problem is something which too few people are speaking intelligently about. I’m very happy that I came across this during my hunt for something relating to this.

  43. Visualize this or otherwise, you will find definitely numerous methods your home appliances could be damaged or occur to be much dirty in the kitchen area. A protective accent is a great approach to help prevent visual and also mechanised harm that will detract out of your KitchenAid product.

  44. Hi, I do think this is a great blog. I stumbledupon it 😉 I’m going to come back yet again since I book-marked it. Money and freedom is the greatest way to change, may you be rich and continue to guide others.

  45. The very next time I read a blog, I hope that it doesn’t fail me as much as this one. After all, I know it was my choice to read through, nonetheless I genuinely thought you would probably have something useful to say. All I hear is a bunch of moaning about something that you could fix if you weren’t too busy searching for attention.

  46. continuously i used to read smaller posts
    which as well clear their motive, and that is also happening with this piece of writing which I
    am reading at this time.

  47. Short Haircuts Models, There’s no going back once you commit to the short hairstyle so how are you. Celebrity inspired short haircuts and hairstyles to try. https://shorthaircutsmodels.com/ Our short hairstyles and short haircuts to inspire your next salon. Top model Maria Borges stunned in this sleek straight crop at the. From to Moss see the models who have made a career statement with short hair. The model approved haircuts were made for standing out. Check out our edit of the best celeb hairstyles for short hair for all the. Seriously short and peroxide blonde looks epic on model. These are the best short haircuts for men to get in 2019. We cover all types of fade haircuts crop haircuts classic short haircuts for men and cool quiff haircuts.

  48. Short Haircuts Models, There’s no going back once you commit to the short hairstyle so how are you. Celebrity inspired short haircuts and hairstyles to try. https://shorthaircutsmodels.com/ Our short hairstyles and short haircuts to inspire your next salon. Top model Maria Borges stunned in this sleek straight crop at the. From to Moss see the models who have made a career statement with short hair. The model approved haircuts were made for standing out. Check out our edit of the best celeb hairstyles for short hair for all the. Seriously short and peroxide blonde looks epic on model. These are the best short haircuts for men to get in 2019. We cover all types of fade haircuts crop haircuts classic short haircuts for men and cool quiff haircuts.

  49. I’m excited to find this web site. I want to to thank you for ones time for this wonderful read!! I definitely savored every little bit of it and I have you book-marked to see new information on your site.

  50. I would like to thank you for the efforts you have put in writing this blog. I really hope to see the same high-grade content by you later on as well. In truth, your creative writing abilities has inspired me to get my own website now 😉

  51. I’d like to thank you for the efforts you’ve put in penning this site.
    I’m hoping to view the same high-grade content
    by you later on as well. In fact, your creative writing abilities has inspired me to get my own website now 😉

  52. Fantastic goods from you, man. I have understand your stuff
    previous to and you are just extremely great. I actually like
    what you’ve acquired here, certainly like what you’re saying
    and the way in which you say it. You make it entertaining and you still care for to keep
    it wise. I can’t wait to read much more from you.
    This is really a terrific site.

  53. The next time I read a blog, Hopefully it does not disappoint me just as much as this particular one. I mean, Yes, it was my choice to read, but I really thought you’d have something helpful to say. All I hear is a bunch of whining about something you could fix if you weren’t too busy seeking attention.

  54. I like the helpful info you supply to your articles.

    I will bookmark your weblog and check once more right here regularly.
    I’m quite sure I will be told lots of new stuff proper right here!
    Good luck for the next!

  55. Hi there, I do think your blog could be having web browser compatibility issues. When I take a look at your site in Safari, it looks fine however, if opening in IE, it’s got some overlapping issues. I simply wanted to give you a quick heads up! Besides that, great blog!

  56. Thanks for the sensible critique. Me and my neighbor were just preparing to do a little research about this. We got a grab a book from our area library but I think I learned more clear from this post. I’m very glad to see such excellent information being shared freely out there.

  57. Right here is the perfect blog for everyone who wishes to understand this topic. You understand a whole lot its almost tough to argue with you (not that I personally would want to…HaHa). You definitely put a fresh spin on a topic that’s been written about for ages. Great stuff, just excellent.

  58. May I simply say what a comfort to uncover somebody that genuinely understands what they are discussing on the net. You actually understand how to bring a problem to light and make it important. A lot more people ought to check this out and understand this side of the story. I was surprised that you are not more popular because you most certainly possess the gift.

  59. Howdy! This post couldn’t be written much better! Looking through this article reminds me of my previous roommate! He continually kept talking about this. I’ll send this post to him. Fairly certain he’s going to have a good read. Many thanks for sharing!

  60. An outstanding share! I have just forwarded this onto a colleague who has been conducting a little homework on this. And he actually ordered me breakfast due to the fact that I found it for him… lol. So let me reword this…. Thanks for the meal!! But yeah, thanx for spending the time to talk about this subject here on your website.

  61. I blog quite often and I genuinely thank you for your information. The article has really peaked my interest. I’m going to book mark your site and keep checking for new information about once a week. I opted in for your Feed too.

  62. The agony that I was reading this allergies can cause is something with click here which unknown varieties of people are familiar with. The reality is, however, that there are services offered for those that seek them. Begin making use of the concepts as well as pointers in this piece, and also you will certainly have the tools necessary to conquer allergic reactions, once and for all.
    Monitor pollen projections as well as plan as necessary. Several of the prominent weather condition forecasting sites have an area committed to allergic reaction forecasts consisting of both air quality as well as plant pollen counts if you have accessibility to the internet. On days when the matter is going to be high, maintain your home windows closed and limit your time outdoors.
    Plant pollen, dirt, and also other allergens can get caught on your skin as well as in your hair as you go through your day. If you normally shower in the early morning, consider changing to an evening routine.

  63. I simply want to mention I’m newbie to weblog and certainly enjoyed your web page. Very likely I’m going to bookmark your website . You absolutely have impressive articles and reviews. Cheers for sharing with us your webpage.

  64. I just want to say I’m beginner to blogs and actually loved your blog site. Likely I’m going to bookmark your blog . You really come with outstanding articles and reviews. Thanks a lot for sharing your website.

  65. Hi! I could have sworn I’ve been to this website before but after going through many of the articles I realized it’s new to me. Nonetheless, I’m certainly delighted I discovered it and I’ll be book-marking it and checking back often!

  66. Thanks for your post. My spouse and i have constantly seen that most people are needing to lose weight when they wish to show up slim as well as attractive. Nonetheless, they do not constantly realize that there are many benefits just for losing weight also. Doctors claim that over weight people suffer from a variety of ailments that can be perfectely attributed to their particular excess weight. The good thing is that people who sadly are overweight as well as suffering from diverse diseases can help to eliminate the severity of the illnesses by way of losing weight. You are able to see a steady but noted improvement with health when even a minor amount of weight loss is reached.

  67. hello there and thank you for your information – I have certainly picked up anything new from right here. I did however expertise several technical points using this site, as I experienced to reload the site many times previous to I could get it to load correctly. I had been wondering if your web host is OK? Not that I am complaining, but sluggish loading instances times will sometimes affect your placement in google and can damage your high quality score if advertising and marketing with Adwords. Anyway I am adding this RSS to my e-mail and can look out for much more of your respective exciting content. Make sure you update this again soon..

  68. hey there and thanks on your information – I have definitely picked up anything new from right here. I did on the other hand expertise some technical issues the use of this site, as I skilled to reload the web site a lot of occasions previous to I may get it to load properly. I were thinking about if your web host is OK? Now not that I’m complaining, however slow loading instances occasions will often impact your placement in google and can damage your quality ranking if ads and ***********|advertising|advertising|advertising and *********** with Adwords. Anyway I’m including this RSS to my e-mail and could glance out for much more of your respective fascinating content. Make sure you update this once more very soon..

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

W górę